|
Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường quán triệt mục tiêu phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao vị thế ngành.
Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030
Truyền hình trực tiếp: Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030
Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường với 4 đột phá chiến lược
Sáng 14/8, Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã diễn ra long trọng. Sự kiện có sự tham dự và chỉ đạo của đồng chí Trần Hồng Hà, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ.
Tham dự Đại hội có lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; nguyên lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường và 259 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 10.000 đảng viên thuộc 82 tổ chức đảng trực thuộc Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Các đại biểu tham dự Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Ảnh: Tùng Đinh.
Sự kiện sinh hoạt chính trị đặc biệt quan trọng
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng uỷ Bộ, Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết, với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, xác định quyết tâm chính trị cao nhất trong việc thực hiện thắng lợi toàn diện các mục tiêu của ngành Nông nghiệp và Môi trường đến năm 2030; nỗ lực, sáng tạo, tự tin vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
Quyền Bộ trưởng nhấn mạnh Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I là sự kiện sinh hoạt chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nói riêng và của toàn ngành nói chung.
Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Bộ, Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng phát biểu khai mạc Đại hội. Ảnh: Tùng Đinh.
Vì vậy, các đồng chí đại biểu dự Đại hội cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung trí tuệ, phát huy cao nhất vai trò đại diện ý chí, nguyện vọng của các cấp ủy Đảng và hơn 10.000 đảng viên trong toàn Đảng bộ, quán triệt và nhận thức sâu sắc phương châm Đại hội, tích cực đóng góp vào thành công của Đại hội.
Với khát vọng phát triển mạnh mẽ và quyết tâm chính trị cao, toàn Đảng bộ phát huy cao độ lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, thống nhất, trách nhiệm sâu sắc trước Đảng và nhân dân, phát huy phẩm chất, năng lực, khát vọng cống hiến, đổi mới của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động trong toàn ngành, quyết tâm thực hiện thắng lợi toàn diện các mục tiêu của ngành Nông nghiệp và Môi trường đến năm 2030, góp phần thiết thực kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng; hướng tới hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 kỷ niệm 100 năm thành lập nước.
Thay mặt Đoàn chủ tịch, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ đã trình bày Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ trình Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
Dự thảo Báo cáo chính trị đã tóm tắt, phác họa bức tranh toàn cảnh về những thành tựu nổi bật, thách thức còn tồn đọng và định hướng phát triển chiến lược của Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong nhiệm kỳ vừa qua, đồng thời mở ra tầm nhìn đầy triển vọng cho giai đoạn 2025-2030.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ trình bày Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ trình Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Ảnh: Tùng Đinh.
Theo đó, nhiệm kỳ qua, Đảng bộ Bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện toàn diện các mặt công tác, đạt nhiều kết quả quan trọng, bám sát các quan điểm, mục tiêu của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng. Các nghị quyết, chương trình hành động được cụ thể hóa, triển khai đồng bộ, góp phần giữ vững vai trò chủ lực của ngành trong phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Thứ trưởng, thành tựu đạt được là kết quả của đường lối đúng đắn, sáng tạo của Đảng, sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Trung ương, sự đồng lòng, nỗ lực của cán bộ, đảng viên, cùng sự phối hợp, ủng hộ từ cộng đồng quốc tế, các địa phương, doanh nghiệp và nhân dân.
Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ cho biết, trong nhiệm kỳ vừa qua, công tác xây dựng Đảng được đặc biệt coi trọng. Công tác chính trị, tư tưởng, đạo đức được duy trì thường xuyên, góp phần tạo sự đoàn kết, đồng thuận cao, động viên cán bộ, đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Tổ chức bộ máy được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; công tác bảo vệ chính trị nội bộ được đặt lên hàng đầu. Hoạt động kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí được triển khai liên tục. Công tác dân vận và lãnh đạo các đoàn thể được đổi mới, tăng cường khối đoàn kết trong cơ quan, đơn vị.
Bên cạnh kết quả đạt được, ngành vẫn đối mặt nhiều hạn chế, trong đó một số quy định pháp luật chưa sát thực tiễn, phải sửa đổi trong thời gian ngắn. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa có đột phá; hệ thống cơ sở dữ liệu nông nghiệp, môi trường chưa hoàn thiện, còn phân tán, thiếu kết nối. Đồng thời, chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp chưa có chuyển biến rõ nét; Phát triển nông nghiệp vẫn còn yếu tố thiếu bền vững, chậm chuyển đổi từ tư duy sản xuất sang kinh tế nông nghiệp; Dịch vụ logistics, công nghiệp chế biến sâu chưa phát triển mạnh.
Ngoài ra, trong quản lý tài nguyên, cơ chế, chính sách chưa đồng bộ, mô hình kinh tế xanh, tuần hoàn còn tự phát. Ô nhiễm môi trường tại một số cụm công nghiệp, sông nội đô, làng nghề vẫn chưa cải thiện rõ rệt.
Định hướng nhiệm kỳ 2025 – 2030
Nhiệm kỳ mới diễn ra trong bối cảnh thế giới tiếp tục biến động sâu sắc, cạnh tranh kinh tế, chính trị gia tăng, biến đổi khí hậu và các vấn đề an ninh phi truyền thống tác động tiêu cực. Trong nước, sau 40 năm đổi mới, vị thế ngành Nông nghiệp và Môi trường được củng cố, giữ vai trò quan trọng trong phát triển bền vững.
Các đại biểu thống nhất cao với các chương trình của Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ trình Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Ảnh: Khương Trung.
Trên cơ sở đó, Đảng bộ Bộ xác định các quan điểm lớn, đó là: Nông nghiệp, nông dân, nông thôn là ba trụ cột gắn bó mật thiết; Phát triển kinh tế tập thể cả về số lượng và chất lượng, gắn với kinh tế xanh, tuần hoàn, tri thức; Sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên đa mục tiêu, coi đây là nguồn lực quốc gia; Bảo vệ môi trường là mục tiêu và nội dung cốt lõi của phát triển bền vững; không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần; Ứng phó biến đổi khí hậu là trách nhiệm toàn xã hội, hướng tới trung hòa carbon, đóng góp vào mục tiêu toàn cầu; Quản lý, khai thác bền vững tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, thúc đẩy kinh tế biển gắn với bảo vệ hệ sinh thái.
Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ trình Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 hướng đến mục tiêu đến năm 2030 ngành đạt tới nền nông nghiệp hiện đại, năng suất, chất lượng cao, thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á và top 15 thế giới; đảm bảo an ninh lương thực, duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu. Song song, ngành chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải, ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học, hướng tới nền kinh tế xanh.
Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đóng góp trên 50% tăng trưởng ngành; Hợp tác quốc tế được đẩy mạnh để huy động nguồn lực, xử lý các vấn đề an ninh phi truyền thống; Hệ thống hạ tầng nông nghiệp, nông thôn cơ bản hiện đại; tiềm năng kinh tế biển được phát huy tối đa.
Các giải pháp trọng tâm cho 4 đột phá chiến lược
Báo cáo chính trị của Bộ cũng chỉ ra các giải pháp để đạt được những mục trong thời gian tới, đó là trong lĩnh vực nông nghiệp, ngành tiếp tục triển khai các chiến lược, quy hoạch đã được phê duyệt, tập trung gỡ “thẻ vàng” EC, hoàn thiện tiêu chuẩn quản lý chất lượng, phát triển logistics và chế biến sâu, thúc đẩy kinh tế tư nhân, khởi nghiệp sáng tạo, xây dựng nông thôn mới gắn đô thị hóa và bảo vệ môi trường.
Toàn cảnh Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường diễn ra sáng 14/8. Ảnh: Tùng Đinh.
Trong quản lý tài nguyên, môi trường, ngành tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai, khai thác hợp lý tài nguyên khoáng sản, nước; triển khai chiến lược kinh tế biển, quy hoạch không gian biển; mở rộng khu bảo tồn thiên nhiên, di sản.
Về ứng phó biến đổi khí hậu, khí tượng thủy văn, thủy lợi, ngành sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu khí hậu, quản lý tín chỉ carbon, đầu tư hạ tầng thủy lợi đa mục tiêu, tăng cường dự báo, cảnh báo thiên tai, phân cấp mạnh mẽ cho địa phương.
Đặc biệt, trong công tác xây dựng Đảng tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính trị tư tưởng, thực hiện nghiêm học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh; tăng cường kiểm tra, giám sát, nâng cao công tác dân vận.
Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ cũng đưa ra bốn đột phá chiến lược được xác định gồm: hoàn thiện thể chế để khơi thông nguồn lực; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, trọng dụng nhân tài.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định, với quyết tâm cao, Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu trong phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Nguồn: nongnghiepvamoitruong.vn
|
|
Ngày 6/8, Cục Quản lý tài nguyên nước có Văn bản số 1779/TNN-MC gửi các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa trên lưu vực sông Srêpốk về việc vận hành các hồ chứa trên lưu vực sông Srêpốk ứng phó với mưa, lũ trong mùa lũ năm 2025.
Hiện nay, lưu vực sông Srêpốk đã bước sang thời gian mùa lũ theo Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Srêpốk đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1612/QĐ-TTg ngày 13/11/2019 (sau đây gọi là Quy trình vận hành liên hồ chứa). Để chủ động phòng ngừa, hạn chế tối đa những thiệt hại do mưa, lũ gây ra, đảm bảo an toàn phòng lũ, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn nước, Cục Quản lý tài nguyên nước đề nghị các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa trên lưu vực sông Srêpốk tổ chức, thực hiện các nội dung sau:
Theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến khí tượng thủy văn, thực hiện chế độ quan trắc, dự báo, cung cấp thông tin, số liệu và chế độ báo cáo theo quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa. Tuân thủ nghiêm túc quy trình vận hành hồ chứa, quy trình vận hành liên hồ chứa đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và lệnh vận hành hồ của cơ quan có thẩm quyền theo quy định. Đồng thời chủ động, sẵn sàng các phương án khi xuất hiện các tình huống bất thường trong quá trình vận hành công trình, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công trình, hạn chế thiệt hại đến mức thấp nhất về người và tài sản do lũ gây ra cho nhân dân vùng hạ du; chuẩn bị đầy đủ nguồn lực (gồm nhân lực, vật tư, phương tiện, trang thiết bị) để ứng phó với các tình huống bất thường có thể xảy ra.
Vận hành các hồ chứa trên lưu vực sông Srêpốk ứng phó với mưa, lũ trong mùa lũ năm 2025. Ảnh minh họa. (Ảnh: Ngọc Hà/TTXVN)
Khi xuất hiện các tình huống bất thường, tình huống mưa, lũ vượt tần suất thiết kế thì phải đề xuất phương án vận hành hồ chứa và báo cáo ngay tới cơ quan có thẩm quyền theo quy định để xem xét, quyết định việc vận hành bảo đảm an toàn công trình, vận hành ứng phó các tình huống khẩn cấp; tăng cường thực hiện việc thông báo, cảnh báo sớm cho chính quyền địa phương các cấp, nhân dân và các hoạt động có liên quan trên sông suối ở khu vực hạ lưu đập, nhà máy vùng thượng, hạ lưu trước khi vận hành xả lũ qua tràn, xả lũ khẩn cấp, bắt đầu xả nước phát điện hoặc các trường hợp gia tăng đột ngột lưu lượng xả về hạ du.
Phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) và các Trung tâm điều độ hệ thống điện trong việc thực hiện huy động hiệu quả nguồn điện của các nhà máy thủy điện phù hợp với yêu cầu về vận hành giảm lũ cho hạ du, bảo đảm sử dụng nguồn nước an toàn, tiết kiệm, hiệu quả, đa mục tiêu.
Các hồ chứa phía thượng và hạ lưu phải thường xuyên trao đổi, cung cấp thông tin vận hành, kết quả dự báo lưu lượng, mực nước hồ và các phương án điều tiết vận hành để bảo đảm công tác phối hợp, vận hành điều tiết cắt, giảm lũ (trường hợp xảy ra mưa lũ) được thực hiện hiệu quả, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho nhân dân vùng hạ du. Đồng thời, thực hiện việc cung cấp thường xuyên, kịp thời số liệu vận hành hồ chứa tối thiểu 01 giờ/lần (khi có dự báo, cảnh báo bão khẩn cấp, áp thấp nhiệt đới gần bờ hoặc các hình thế thời tiết khác gây mưa lũ) lên Hệ thống quản lý dữ liệu vận hành hồ của Cục Quản lý tài nguyên nước (https://quanly.dwrm.gov.vn/hochua) phục vụ công tác theo dõi, giám sát và dự báo, cảnh báo mưa lũ trên các lưu vực sông.
Ngoài ra, để đảm bảo phục vụ công tác dự báo khí tượng thủy văn trên các lưu vực sông, đề nghị các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa cung cấp ngay các bản tin dự báo và số liệu quan trắc, tính toán theo quy định của các Quy trình vận hành liên hồ chứa về Cục Khí tượng Thủy văn qua địa chỉ hòm thư điện tử:
Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó.
.
Nguồn: bonongnghiepvamoitruong.vn
|
|
Tuyên truyền pháp luật, nâng cao năng lực bảo vệ môi trường đóng vai trò đòn bẩy quan trọng để hướng đến nông nghiệp xanh.
Khoa học công nghệ phải xoáy vào nước, tưới tiêu và môi trường
Năm 2025, Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường (IWE) tiếp tục chủ trì triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm lan tỏa ý thức tuân thủ pháp luật môi trường trong ngành nông nghiệp.
Trong những năm gần đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên tục tăng cường truyền thông pháp luật về môi trường, đặc biệt hướng đến các lĩnh vực trọng điểm như sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi, hệ thống thủy lợi…
Trong đó, Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường là một trong những đơn vị tiên phong tổ chức nhiều chương trình truyền thông hiệu quả như các chiến dịch như chống ô nhiễm nhựa, bảo vệ nguồn nước thủy lợi, khánh thành công trình Cống Cầu Xe thuộc hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải. Các sự kiện thu hút hàng trăm cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người lao động ngành thủy lợi tham gia thể hiện tinh thần trách nhiệm và lan tỏa ý thức môi trường tới cộng đồng.
Tuyên truyền hiệu quả không chỉ thay đổi nhận thức mà còn hình thành tư duy sản xuất nông nghiệp bền vững, góp phần cải thiện hiệu quả kinh tế, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hỗ trợ hoạch định chính sách môi trường. Kết quả từ các chiến dịch, đợt tập huấn đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực: địa phương chủ động triển khai kế hoạch môi trường, đơn vị sản xuất nâng cao trách nhiệm trong sử dụng tài nguyên, cán bộ ngành tăng cường giám sát, thực thi.
Lễ phát động tuyên truyền môi trường tại Cống Cầu Xe (Hải Dương), năm 2023. Ảnh: Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường (IWE).
Lễ phát động tuyên truyền môi trường tại Cống Cầu Xe (Hải Dương), năm 2023. Ảnh: Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường (IWE).
Không chỉ dừng lại ở truyền thông, công tác đào tạo, tập huấn chuyên môn cũng là trọng tâm trong chuỗi hoạt động năm 2025. Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường dự kiến tổ chức chuỗi hội thảo tập huấn toàn quốc, nội dung bao gồm pháp luật về bảo vệ môi trường trong chăn nuôi, thủy sản, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý sinh khối và quản lý môi trường hệ thống thủy lợi. Đặc biệt, việc đánh giá sát nhu cầu địa phương giúp các chương trình được thiết kế linh hoạt, phù hợp thực tiễn.
Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn
|
|
20 giờ 30 phút tối nay (29/7) xả lũ hồ chứa thủy điện Cẩm Thủy 1 để đảm bảo duy trì mực nước hồ ở dưới mực nước chết là 25.5m.
Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Hạ tầng và Giao thông (Intracom) thông báo thời gian xả lũ dự kiến: Từ 20 giờ 30 phút, ngày 29/7, thời gian kết thúc xả dự kiến từ 17 giờ, ngày 06/8.

Xả lũ hồ chứa thủy điện Cẩm Thủy 1 để đảm bảo duy trì mực nước hồ ở dưới mực nước chết là 25.5m. Ảnh: Intracom.
Lưu lượng xả dự kiến từ 1.300 m3/s đến 2.500 m3/s (tùy theo lưu lượng nước đến hồ) và đảm bảo duy trì mực nước hồ ở mực nước chết là 25.5 m (Mực nước dâng bình thường 25.5m).
Tổng lưu lượng về hạ du dự kiến: Q = Q nhà máy + Q xả tràn = 1.300 m3/s đến 2.500 m3⁄s. Mực nước hạ lưu chênh lệch từ cao trình 19m đến 25m.
Nhà máy thủy điện Cẩm Thủy 1 sẽ thực hiện việc xả lũ theo điều 11 bằng hiệu lệnh 3 hồi còi, mỗi hồi còi kéo dài 20 giây và cách nhau 10 giây trước 30 phút khi tích hoặc xả nước.
Intracom đề nghị UBND các xã Thiệu Hóa, Thiệu Trung, Thiệu Toán, Thiệu Tiến, Thiệu Quang, Yên Định, Yên Trường, Yên Phú, Quý Lộc, Yên Ninh, Định Tân, Định Hòa, Vĩnh Lộc, Tây Đô, Biện Thượng, Cẩm Thạch, Cẩm Thủy, Cẩm Tú, Cẩm Tân, Cẩm Vân thông báo khẩn cho nhân dân và các thôn nằm dọc bờ Sông Mã có kế hoạch chủ động bảo vệ con người, tài sản, cây cối hoa màu, vật nuôi, thủy hải sản, nhà cửa, kiến trúc.
Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn
|
|
Một hệ thống cảnh báo ngập lụt theo thời gian thực có thể khoanh vùng dự báo phạm vi, mức độ và thời gian xảy ra ngập úng, cùng những nguy cơ rủi ro.
Thu thập dữ liệu quan trắc và hình thành bản đồ ngập
Ngập lụt đô thị là thách thức rất lớn trong quá trình đô thị hóa ở Việt Nam và xảy ra thường xuyên vào mỗi mùa mưa. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các đô thị sẽ phải dần quen với tình trạng ngập lụt xảy ra thường xuyên hơn, nhưng có thể giảm thiểu thiệt hại bằng cách chủ động ứng phó khi có cảnh báo mưa lớn, và đầu tư cải tạo, xây dựng mới hệ thống thoát nước tốt hơn.
Theo ông Hoàng Văn Đại, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ngập lụt nói chung có nhiều nguyên nhân do mưa lớn, lũ hạ lưu sông, xả lũ hồ chứa, triều cường hoặc cũng có thể là tổ hợp các yếu tố trên. Đến nay, hệ thống dự báo khí tượng thủy văn (KTTV) quốc gia đã xây dựng bản đồ ngập lụt cho các lưu vực sông chính tại Việt Nam. Một số Đài KTTV tỉnh, thành phố cũng đã chủ động xây dựng bản đồ ngập do lũ sông, triều cường cho địa bàn dự báo với những kịch bản cụ thể, chủ yếu tại khu vực miền Trung do đây là trọng điểm ngập của cả nước.
Tần suất ngập lụt do mưa cực đoan đang gia tăng trong những năm gần đây. Ảnh: Báo Thanh niên
Tần suất ngập lụt do mưa cực đoan đang gia tăng trong những năm gần đây. Ảnh: Báo Thanh niên
Riêng ngập lụt đô thị, việc xây dựng các kịch bản ngập lụt bám sát thực tiễn rất phức tạp, đòi hỏi 2 yếu tố quan trọng nhất là quan trắc mưa theo thời gian thực và bản đồ ngập lụt.
Về quan trắc, thách thức hiện nay là hệ thống dự báo quốc gia chưa thể đáp ứng mật độ đặt trạm theo nhu cầu thực tế, vì mưa có thể xuất hiện bất kì thời gian, địa điểm nào. Dữ liệu đưa vào mô hình tính toán cũng cần được đồng bộ, từ mạng lưới quan trắc quốc gia đến dữ liệu quan trắc chuyên dùng của địa phương, kết hợp radar thời tiết mới có thể dự báo mưa thời đoạn cực ngắn (trước 1 tiếng – 30 phút).
Minh hoạ cảnh báo ngập chi tiết khu vực nội thành Hà Nội từ hệ thống Flood4Cast ngày 9/9/2024. Ảnh: TTDBKTTVQG.
Minh hoạ cảnh báo ngập chi tiết khu vực nội thành Hà Nội từ hệ thống Flood4Cast ngày 9/9/2024. Ảnh: TTDBKTTVQG.
Bản đồ ngập phải được mô hình, mô phỏng dựa trên dữ liệu địa hình chi tiết của đô thị, khu dân cư tập trung với đầy đủ thông tin về hệ thống thoát nước. Sau đó là quá trình xây dựng các kịch bản ngập với các tham số khác nhau về lượng mưa, năng lực hệ thống thoát nước, mực nước sông. Dữ liệu sẽ được xử lý để đưa ra thông tin cảnh báo kịp thời, bám sát diễn biến mưa ngập theo thời gian thực. Những vấn đề này rất cần chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn khác cùng vào cuộc, hợp tác chặt chẽ với cơ quan dự báo.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn quốc gia đang cung cấp các dịch vụ khí hậu để hỗ trợ dự báo, cảnh báo nói chung và cảnh báo ngập nói riêng trên phạm vi toàn quốc theo nhu cầu của người dùng.
Dữ liệu “sống” giúp cảnh báo sớm đi trước một bước
Thời gian qua, Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia đã thử nghiệm cảnh báo ngập cho nội thành Hà Nội mỗi khi có mưa lớn với sự hỗ trợ từ Vương quốc Bỉ. Công nghệ Flood4Cast được áp dụng có khả năng kết hợp dữ liệu quan trắc mưa theo thời gian thực, cảnh báo rủi ro ngập và độ sâu ngập trong vài giờ tới.
Trung tâm đang trong quá trình thử nghiệm hệ thống để cảnh báo chi tiết cho các tuyến giao thông có nguy cơ ngập, khoanh vùng dự báo phạm vi, mức độ và thời gian có thể xảy ra ngập úng. Đồng thời, nghiên cứu hướng mở rộng phạm vi cảnh báo, tích hợp vào các ứng dụng di động để người dân có thể tiếp cận dễ dàng hơn.
Không dừng lại ở cảnh báo ngập lụt có tính thời điểm, một dự án mới vừa được khởi động nhằm thiết lập nền tảng quản lý rủi ro về tác động của mưa cực đoan trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn (thành phố Đà Nẵng), với trung tâm vẫn là công nghệ Flood4Cast.
Dự án do các công ty từ Vương quốc Bỉ phối hợp cùng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ NN-MT) và chính quyền TP Đà Nẵng triển khai. Từ nay đến cuối năm 2025 là thời gian xây dựng cơ sở dữ liệu phong phú gồm: Các trận ngập lịch sử trong 10 năm gần đây do bão, lũ sông, mưa lớn; dữ liệu mưa từ radar và trạm quan trắc mặt đất; dữ liệu thủy văn về lưu lượng, mực nước sông, mực nước biển; dữ liệu GIS về địa hình, mạng lưới sông ngòi, hệ thống thoát nước, nhà cửa, công trình; thiệt hại ngập lụt... Đây không chỉ là "nguyên liệu đầu vào" cho mô hình dự báo mà còn được sử dụng để kiểm chứng, hiệu chỉnh và cập nhật hệ thống theo thời gian thực.
Bản đồ ngập hình thành trên cơ sở ảnh chụp viễn thám ngập thực tế kết hợp với mô hình mô phỏng tình trạng ngập úng đô thị và lũ sông. Sau khi có bản đồ ngập đầu tiên, năm 2026, dự án sẽ tiếp tục mở rộng mô hình cảnh báo, xây dựng bản đồ ngập theo kịch bản khí hậu, mô hình thiệt hại kinh tế.
Khi có tình huống mưa cực đoan, Flood4Cast sẽ đề xuất bản đồ ngập tổng thể có khả năng xảy ra nhất cho thời điểm đó, dựa trên cơ sở dữ liệu bản đồ ngập phù hợp với tần suất lượng mưa trung bình theo thời gian thực đã được tính toán từ trước. Ảnh: Hydrocsan.
Khi có tình huống mưa cực đoan, Flood4Cast sẽ đề xuất bản đồ ngập tổng thể có khả năng xảy ra nhất cho thời điểm đó, dựa trên cơ sở dữ liệu bản đồ ngập phù hợp với tần suất lượng mưa trung bình theo thời gian thực đã được tính toán từ trước. Ảnh: Hydrocsan.
Dự kiến tới năm 2027, bản đồ rủi ro kinh tế do mưa cực đoan sẽ được hoàn thiện. Đây là cơ sở xác định các kịch bản mô phỏng tình huống ngập lụt giả định tương ứng với các mức độ mưa lớn, tình trạng quá tải hệ thống thoát nước, hay sự dâng cao bất thường của mực nước sông, triều cường. Qua đó, chuyển đổi thông tin dự báo thành các quyết định ứng phó cụ thể, đúng lúc và hiệu quả. Cơ quan chức năng có thể chủ động lập phương án sơ tán dân cư ở khu vực có nguy cơ ngập sâu, bảo vệ cơ sở hạ tầng và cảnh báo sớm cho người dân, doanh nghiệp để giảm thiểu thiệt hại tài sản, giảm thời gian gián đoạn hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Nhìn từ công tác quy hoạch xây dựng đô thị, PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý hạ tầng (Bộ Xây dựng) cho rằng, bản đồ dự báo ngập phải dự báo được khu vực ngập úng trong trung và dài hạn nhằm phục vụ quy hoạch lại hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, thoát nước để thích ứng với xu thế khí hậu thay đổi. Để làm được điều này, cần dựa vào kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng, kết hợp chuỗi dữ liệu quan trắc lịch sử trong 5-10 năm hoặc lâu hơn.
Vấn đề hiện nay, theo các chuyên gia, dữ liệu đầu vào cũng như dữ liệu quy hoạch cần được khai thác từ địa phương để tăng độ chính xác, chi tiết và giúp nâng cao chất lượng bản đồ ngập và kịch bản ứng phó ngập. Việc chủ động cung cấp thông tin, cũng như tích hợp kịch bản biến đổi khí hậu vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và hạ tầng đô thị sẽ giúp địa phương nhìn nhận đầy đủ hơn các rủi ro.
Một cách tiếp cận toàn diện từ dự báo sớm, quản lý rủi ro đến quy hoạch đồng bộ sẽ tạo nền tảng cho đô thị Việt Nam đứng vững trước những thách thức của thời tiết cực đoan trong tương lai.
https://cms.nongnghiepmoitruong.vn/lib/explus/quote.png") 0% 0% / 13px no-repeat;">Việc xây dựng nền tảng quản lý rủi ro về tác động của mưa cực đoan không dừng lại ở phạm vi kỹ thuật, mà được kỳ vọng sẽ tác động lâu dài đến việc thay đổi phương pháp quản lý rủi ro, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai tại Việt Nam. Mô hình có thể nhân rộng ra các lưu vực khác, đặc biệt tại những đô thị và vùng trũng ven biển đang đối mặt với nguy cơ ngập lụt ngày càng gia tăng.
Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai
Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn
|
|