Theo ông Nguyễn Minh Khuyến - Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, một trong những lý do chính để thúc đẩy việc xây dựng dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực TNN là sự bất cập trong cách thức xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến TNN. Mặc dù đã có Nghị định 36/2020/NĐ-CP về xử lý vi phạm trong lĩnh vực TNN, nhưng sau hơn 10 năm thi hành, nhiều quy định đã lạc hậu. Điều này không chỉ gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc xử lý vi phạm mà còn làm giảm hiệu quả của các biện pháp bảo vệ TNN.

Bước tiến quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên quý giá

Chỉ ra những bất cập trong thực hiện Nghị định 36/2020/NĐ-CP, ông Nguyễn Minh Khuyến cho rằng, Nghị định 36 chưa quy định rõ việc xác định số lợi bất hợp pháp do tổ chức, cá nhân nào có đủ chức năng, thẩm quyền, trình độ chuyên môn đảm bảo việc thực hiện, dẫn tới việc công chức thi hành công vụ về TNN (thuộc phòng chuyên môn, có chuyên ngành đào tạo được tuyển dụng liên quan lĩnh vực môi trường, TNN) khi phát hiện vi phạm, lập biên bản vi phạm hành chính lại là người tham mưu, xác định số lợi bất hợp pháp.

Hiện nay, việc xác định số lợi bất hợp pháp do thực hiện hành vi vi phạm hành chính về TNN theo nội dung hướng dẫn tại điểm r khoản 3 Điều 4 Nghị định số 36/2020/NĐ-CP đòi hỏi phải có kiến thức chuyên ngành về tài chính - kế toán, có khả năng đọc hiểu sổ sách chứng từ kế toán, có thẩm quyền yêu cầu cung cấp các hồ sơ tài liệu sổ sách tài chính liên quan để rà soát đối chiếu xác định số tiền mà tổ chức, cá nhân thu được khi thực hiện hành vi vi phạm, cũng như các chi phí trực tiếp để khai thác, sử dụng TNN.

Mặt khác, khi chưa thiết lập biên bản vi phạm hành chính, chưa xác định hành vi vi phạm hành chính thì chưa có đủ căn cứ để yêu cầu tổ chức, cá nhân vi phạm phối hợp cung cấp các hồ sơ tài liệu liên quan, căn cứ xác định số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm trong lĩnh vực TNN.

Ngoài ra, hiện tình hình khai thác, sử dụng TNN ngày càng diễn biến phức tạp, có nhiều sự tác động bởi các yếu tố như biến đổi khí hậu, nhu cầu tăng cao, sức ép từ các nguồn nước từ nước ngoài... dẫn đến cần phải có sự quản lý chặt chẽ hơn, hiệu quả hơn; cần phải chủ động trong công tác xây dựng các quy định pháp luật, đặc biệt đối với các vấn đề mang tính cấp thiết như bảo vệ TNN, hạn chế khai thác nước dưới đất, phòng chống suy thoái, cạn kiệt.

Vì vậy, theo ông Nguyễn Minh Khuyến, việc ban hành kịp thời, đồng bộ và đầy đủ các văn bản thực hiện Luật Tài nguyên nước 2023, trong đó có quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực TNN nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ, chặt chẽ và khả thi cho việc phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật TNN. Các vi phạm hành chính liên quan đến việc khai thác, sử dụng và bảo vệ TNN sẽ được điều chỉnh kịp thời hơn, tăng cường tính nghiêm minh và khả thi của pháp luật.

Nhiều điểm mới được quy định trong Dự thảo Nghị định

Chia sẻ về quá trình xây dựng Dự thảo Nghị định, ông Nguyễn Minh Khuyến cho biết, Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực TNN đã được Bộ TN&MT xây dựng với sự tham gia của nhiều cơ quan liên quan, nhằm đảm bảo tính toàn diện và khả thi của nghị định khi được áp dụng. Dự thảo Nghị định gồm 4 chương và 48 điều.

Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, dự thảo Nghị định quy định rõ phạm vi điều chỉnh bao gồm tất cả các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến TNN trên lãnh thổ Việt Nam. Các tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài đều phải tuân thủ các quy định này khi hoạt động khai thác, sử dụng và bảo vệ TNN.

So với Nghị định cũ, Dự thảo Nghị định lần này đã mở rộng đối tượng xử phạt, không chỉ bao gồm các tổ chức kinh tế lớn mà còn bao gồm các hộ gia đình, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư. Điều này thể hiện sự toàn diện và bao trùm của nghị định, nhằm đảm bảo không có hành vi vi phạm nào bị bỏ sót, từ các doanh nghiệp khai thác nước ngầm đến các hoạt động khai thác nước nhỏ lẻ phục vụ sinh hoạt.

Mức xử phạt hành chính được điều chỉnh tăng lên so với quy định hiện hành. Một số hành vi vi phạm nặng như khai thác nước ngầm mà không có giấy phép, sử dụng sai mục đích nguồn nước sẽ bị xử phạt với mức tiền lớn hơn, đồng thời phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Dự thảo cũng quy định rõ các biện pháp xử lý bổ sung như đình chỉ hoạt động, buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của môi trường nước bị vi phạm.

Đặc biệt, vấn đề xác định số lợi bất hợp pháp thu được từ việc khai thác TNN trái phép là một trong những điểm mới quan trọng. Thay vì chỉ xử phạt bằng tiền mặt, Dự thảo Nghị định yêu cầu truy thu toàn bộ lợi ích mà tổ chức, cá nhân vi phạm thu được, nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Đây là biện pháp răn đe mạnh mẽ, góp phần ngăn chặn tình trạng vi phạm ngày càng phức tạp trong lĩnh vực TNN.

Về thẩm quyền xử phạt, Dự thảo Nghị định phân định rõ thẩm quyền xử phạt của các cơ quan Nhà nước từ cấp Trung ương đến địa phương, đảm bảo tính minh bạch và thống nhất trong quá trình thực thi. Thẩm quyền xử phạt không chỉ thuộc về các cơ quan quản lý môi trường mà còn được mở rộng đến các cơ quan khác như Bộ NN&PTNT, Bộ Giao thông Vận tải, các cơ quan thanh tra liên ngành.

Một điểm mới nữa của Dự thảo Nghị định là việc mở rộng thẩm quyền xử phạt cho các cơ quan chức năng ở cấp địa phương, giúp tăng cường hiệu quả giám sát và xử lý vi phạm. Điều này giúp giảm tải cho các cơ quan trung ương và tăng cường tính linh hoạt, kịp thời trong xử lý vi phạm hành chính.

Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực TNN là bước tiến quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên quý giá này. Với sự toàn diện về phạm vi, đối tượng và biện pháp xử phạt, nghị định không chỉ là công cụ pháp lý mạnh mẽ mà còn thể hiện cam kết của Chính phủ trong việc bảo vệ TNN trước các thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và khai thác tài nguyên trái phép.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn

Hội thảo nằm trong dự án “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất định hướng phát triển thuỷ sản - mô hình nuôi cá lồng tại huyện A Lưới”, được UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế phê duyệt và giao CSRD thực hiện, do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) và Cơ quan Hợp tác và Phát triển Thụy Sĩ (SDC) tài trợ thông qua tổ chức OXFAM Việt Nam; với mục tiêu nâng cao năng lực của cộng đồng trong quản trị nước và thủy sản, phát triển sinh kế của địa phương với sự tham gia của phụ nữ, hình thành hợp tác bền vững giữa các bên trong việc hỗ trợ các mô hình sinh kế tại địa phương.

“Hội thảo về An ninh nước trong khuôn khổ Luật Tài nguyên nước 2023 sửa đổi” do CSRD tổ chức

Tại Hội thảo, TS. Đào Trọng Tứ - Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển bền vững tài nguyên nước và Thích nghi Biến đổi khí hậu (CEWAREC) cho rằng, Luật Tài nguyên nước (TNN) sửa đổi năm 2023 đã góp phần tạo những chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành động của toàn xã hội về bảo vệ, khai thác sử dụng TNN; TNN được quản lý, sử dụng hiệu quả, bền vững hơn, mang lại nguồn thu cho ngân sách Nhà nước. Bên cạnh đó, nêu bật một số thông tin về tình hình quản trị TNN 2023 về lưu vực sông A Sáp với những thuận lợi, khó khăn; những khuyến nghị đề xuất, như tăng cường tuyên truyền giáo dục, đẩy mạnh sự tham gia của người dân địa phương, trong đó có sự chia sẻ, hỗ trợ chính sách để khai thác, sử dụng, bảo vệ TNN trong phát triển kinh tế- xã hội có hiệu quả.

Lãnh đạo các đơn vị, tổ chức liên quan như Sở TN&MT, Chi cục Thuỷ sản tỉnh, huyện A Lưới đã thông tin các quy hoạch về TNN ở địa phương; lập, ban hành danh mục nguồn nước mặt nội tỉnh, danh mục hồ, ao, đầm không được san lấp; quy trình quản lý cấp phép nuôi trồng thuỷ sản... cũng như kế hoạch hành động nâng cao năng lực quản lý nhà nước về nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn tỉnh và huyện A Lưới.

Hội thảo giúp nâng cao quản lý và sử dụng tài nguyên nước để đảm bảo đời sống

Tại Hội thảo, trên cơ sở các quy định của Luật TNN sửa đổi năm 2023 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành Luật, các chuyên gia đã trao đổi, giải đáp các vướng mắc của đại biểu trong quá trình triển khai các Luật TNN 2023 và các nghị định, thông tư hướng dẫn luật tại địa phương. Đặc biệt đề xuất các mô hình khai thác sử dụng nước bền vững lưu vực sông A Sáp trong các lĩnh vực, nhất là người dân huyện A Lưới đang hưởng lợi dự án “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất định hướng phát triển thuỷ sản - mô hình nuôi cá lồng tại huyện A Lưới”.

Huyện miền núi A Lưới có 2 con sông chảy sang Lào là A Sáp và A Lin. Trong đó tài nguyên thủy sản ở lưu vực sông A Sáp đa dạng, cộng đồng ven sông này đang gặp nhiều khó khăn liên quan đến quản lý và sử dụng tài nguyên nước để đảm bảo đời sống. Việc sử dụng hiệu quả tài nguyên nước ở vùng thượng lưu không chỉ đem lại nguồn dinh dưỡng và thu nhập bền vững cho người dân ở đây mà còn góp phần vào bảo tồn hệ sinh thái và duy trì đa dạng sinh học cho toàn bộ lưu vực.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn

Nguồn tin: Bảo Hà/Báo Tin tức

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Tham dự Hội nghị có gần 400 đại biểu là lãnh đạo các đơn vị, báo cáo viên trực thuộc Cục Quản lý tài nguyên nước; đại diện các Bộ, Sở TN&MT, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn của 17 tỉnh, thành phố thuộc khu vực miền Trung và Tây Nguyên; đại diện Lãnh đạo và cán bộ phụ trách của 180 tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng nước trong phạm vi cả nước; đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, các chuyên gia trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh cho biết, Luật Tài nguyên nước 2023 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành với nhiều nội dung quan trọng, đột phá, trong đó việc quản lý tài nguyên nước được tiếp cận theo xu hướng hiện đại và hướng tới mục tiêu quan trọng nhất là “bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia”.

Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh phát biểu tại Hội nghị

Đặc biệt, Luật Tài nguyên nước và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật rất chú trọng tới các nội dung quan trọng như: điều hòa, phân phối tài nguyên nước; hiện đại hóa, chuyên nghiệp hóa công tác quản lý tài nguyên nước hướng tới quản trị tài nguyên nước quốc gia trên nền tảng công nghệ số; chuyển dần từ quản lý bằng công cụ hành chính sang quản lý bằng công cụ kinh tế; đẩy mạnh xã hội hoá trong lĩnh vực tài nguyên nước; phục hồi, làm sống lại các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt; phân công, phân cấp triệt để cho các địa phương; quy định rõ trách nhiệm các Bộ, địa phương liên quan bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, nâng cao tính hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý tài nguyên nước….

Theo Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh, để đảm bảo Luật Tài nguyên nước được triển khai đồng bộ, hiệu lực hiệu quả, thông suốt từ Trung ương đến địa phương, ngay sau khi Luật được ban hành, Chính phủ đã ban hành 02 Nghị định và Bộ TN&MT đã ban hành 03 Thông tư hướng dẫn thi hành Luật.

Luật Tài nguyên nước và các văn bản quy định chi tiết được ban hành đã quy định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, ban, ngành ở Trung ương và địa phương, trong đó Luật đã giao cho địa phương thực thi 28 nội dung để tổ chức thi hành Luật.

Ông Châu Trần Vĩnh cũng cho biết, tiếp nối công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tài nguyên nước, Bộ TN&MT phối hợp với Ủy ban nhân tỉnh Lâm Đồng để tổ chức Hội nghị phổ biến, tuyên truyền Luật Tài nguyên nước tại Thành phố Đà Lạt ngày hôm nay với sự tham gia của đại diện Lãnh đạo 17 Sở TN&MT các tỉnh khu vực Đông Nam Bộ, Nam Trung Bộ và Tây nguyên, đại diện lãnh đạo các Sở, ban ngành của tỉnh Lâm Đồng và gần 180 tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng nước trên phạm vi cả nước nhằm chỉ rõ những điểm mới, trách nhiệm thực hiện của các cấp, ngành trong quản lý tài nguyên nước.

“Hội nghị là cơ hội tốt để chúng ta cùng chia sẻ, trao đổi nhằm hướng đến mục tiêu cao nhất đó là bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ, khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên nước để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời kỳ mới” - Cục trưởng Châu Trần Vĩnh nhấn mạnh.

Quang cảnh Hội nghị

Cục trưởng Châu Trần Vĩnh đề nghị các báo cáo viên tập trung vào những nội dung cơ bản, những nội dung mới, trong đó nêu rõ trách nhiệm các Bộ, địa phương, tổ chức, cá nhân liên quan để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, nâng cao tính hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý tài nguyên nước. Đồng thời, đề nghị các đại biểu tham dự Hội nghị tập trung nghiên cứu tài liệu và trao đổi thẳng thắn những nội dung còn thắc mắc, vướng mắc trong quá trình triển khai nhằm cùng nhau tổ chức thực hiện hiệu quả Luật Tài nguyên nước 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Ông Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng phát biểu

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết, tỉnh Lâm Đồng có diện tích gần 1 triệu ha, dân số trên 1,3 triệu người; nằm trên vùng cao nguyên Lang Biang, có độ cao từ 800 - 1500m so với mặt nước biển và là đầu lưu vực của hệ thống sông Đồng Nai; với lượng nước mặt và nước ngầm dồi dào đảm bảo về mặt chất lượng và khối lượng hỗ trợ cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nước sinh hoạt cho địa phương và các tỉnh trong khu vực và là điều kiện rất thuận lợi cho phát triển thủy điện, du lịch liên quan đến thác, hồ cảnh quan với nhiều sản phẩm du lịch đặc thù như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch mạo hiểm.

Tuy nhiên, những năm gần đây với dân số ngày càng gia tăng, áp lực nước cho sinh hoạt, nông nghiệp; đặc biệt là tác động do biến đổi khí hậu gây ra, Lâm Đồng cũng như các địa phương trong nước đang phải đối mặt với an ninh nguồn nước, với chất lượng nước có nguy cơ ô nhiễm cao, số lượng nguồn nước ngày càng suy giảm nghiêm trọng hoặc trong những thời điểm mưa nhiều gậy ngập úng và sạt lở đất ảnh hưởng rất lớn đến tài sản và nhân mạng người dân.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Ngọc Phúc nhấn mạnh, để khai thác, sử dụng, quản lý, bảo vệ tài nguyên nước hiệu quả, bền vững, các văn bản thi hành Luật Tài nguyên nước 2023 sau khi được ban hành đã phát huy hiệu lực, hiệu quả về nhiều mặt, tạo hành lang pháp lý khá đầy đủ, toàn diện trong quản lý, bảo vệ tài nguyên nước trên phạm vi cả nước, qua đó nâng cao hiệu lực thi hành, điều chỉnh các hành vi, cách ứng xử tích cực với tài nguyên nước; góp phần đảm bảo an ninh nguồn nước trong phát triển kinh tế - xã hội. Do vậy, Hội nghị hôm nay rất quan trọng để triển khai thi hành pháp luật về tài nguyên nước; giải đáp thắc mắc, thảo luận hướng đến sử dụng nước bền vững, hiệu quả và đúng pháp luật.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm

Tại Hội nghị, các đại biểu đã nghe các báo cáo viên thuộc Cục Quản lý tài nguyên nước giới thiệu Luật Tài nguyên nước 2023 và những điểm mới của Luật; những nội dung chính của Nghị định số 53/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số Điều của Luật Tài nguyên nước; Nghị định số 54/2024/NĐ-CP quy định việc hành nghề khoan nước dưới đất, kê khai, đăng ký, cấp phép, dịch vụ tài nguyên nước và tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước;

Thông tư số 03/2024/TT-BTNMT quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tài nguyên nước 2023 và Thông tư số 04/2024/TT-BTNMT quy định việc kiểm tra việc chấp hành pháp luật về tài nguyên nước và thẩm định, nghiệm thu kết quả hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước.

Trên cơ sở các nội dung được giới thiệu, các đại biểu tham dự đã trao đổi, chia sẻ các giải pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn, bất cập trong quản lý tài nguyên nước tại thực tiễn của địa phương.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn

Ô nhiễm, suy thoái môi trường sống, biến đổi khí hậu và việc khai thác quá mức các nguồn nước ngọt đang khiến hơn 60% lượng nước mặt của châu Âu ở tình trạng xấu.

Nguồn: Đài Trang (TTXVN)