Ảnh minh họa

Nguồn: DWRM (T/h)

Tỉnh Quảng Nam có 3 sông lớn là sông Vu Gia, sông Thu Bồn và sông Tam Kỳ. Ngoài ra, phần hạ lưu sông Thu Bồn và sông Tam Kỳ được nối với nhau bởi sông Trường Giang. Sông Trường Giang có chiều dài khoảng 60km, chạy dọc bờ biển nối liền 2 hệ thống sông Thu Bồn và Tam Kỳ. Đầu phía Bắc sông Trường Giang hợp lưu với sông Thu Bồn đổ ra biển tại cửa Đại (Hội An), đầu phía Nam nhập lưu với sông Tam Kỳ đổ ra biển qua cửa Lở và cửa An Hòa (Núi Thành).

Từ xưa đến nay, các dòng sông ở xứ Quảng chính là nơi giao lưu, tiếp biến văn hóa, là tuyến đường thủy quan trọng kết nối giữa các vùng, miền trong và ngoài tỉnh. Hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn, sông Trường Giang cùng các chi lưu của nó đã tạo nên những cánh đồng phù sa màu mỡ, đem lại những vựa lúa, biền dâu tươi tốt, xóm làng theo đó cũng ngày thêm đông đúc, trù phú.

Các dòng sông ở Quảng Nam có vai trò quan trọng, là động lực phát triển kinh tế của địa phương

Chạy suốt chiều dài các dòng sông là những làng nghề nổi tiếng không chỉ góp phần vào sự thịnh vượng về kinh tế mà còn đắp bồi nên những giá trị văn hóa đặc sắc của xứ Quảng, và cho đến hôm nay nó vẫn là tài nguyên quý giá cho ngành du lịch dịch vụ phát triển bền vững.

Hiện nay, trên lưu vực hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn có nhiều thủy điện bậc thang, với năng lực phát điện gần 1.200 kw mỗi năm, đồng thời góp phần điều tiết nước cho vùng hạ du, là nguồn cung cấp nước sinh hoạt và sản xuất chủ yếu cho hàng vạn người dân khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng.

Xác định lợi thế địa kinh tế - văn hóa - chính trị để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, Quảng Nam đã quy hoạch các dòng sông theo mô hình cấu trúc không gian “2 vùng - 2 cụm động lực - 3 hành lang phát triển” được định hướng trong Quy hoạch tỉnh Quảng Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Trên tinh thần nội dung quy định của Luật, Bộ TN&MT có trách nhiệm thực hiện việc lập Quy hoạch tài nguyên nước quốc gia và Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đối với Quy hoạch tài nguyên nước quốc gia đã hoàn thành, hiện nay tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng đang phối hợp với Bộ TN&MT thực hiện Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, dự kiến hoàn thành trong năm 2025.

Phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường

Theo ông Hồ Quang Bửu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, các dòng sông lớn trên địa bàn tỉnh như Vu Gia, Thu Bồn, Trường Giang, Cổ Cò, Tam Kỳ… có liên hệ hữu cơ, mật thiết về đa dạng sinh học với nhau. Tuy nhiên, thời gian qua, việc quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị đa dạng sinh học tại các con sông này chưa được chú trọng, đồng thời chưa có cơ chế, chính sách phù hợp trong công tác bảo vệ đa dạng sinh học.

Địa phương sẽ tiến hành đánh giá tất cả các mặt về kinh tế, tài nguyên, văn hóa, môi trường, tự nhiên, sẽ định hướng phát triển theo hướng hài hòa lợi ích trước mắt và bảo tồn lâu dài. Trong đó sẽ lưu ý vấn đề xác lập từng khu vực nào cần phải bảo tồn nghiêm ngặt, khu vực nào được khai thác, sử dụng và khai thác đến mức nào, chủ thể tham gia khai thác...

Với một tầm nhìn mới phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, theo định hướng chung của tỉnh Quảng Nam, trong thời gian đến, địa phương xem xét rà soát, tổ chức lại các hoạt động kinh tế - xã hội ở lưu vực các con sông này, nhằm có giải pháp để bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học, sinh thái, đa dạng động thực vật ở các vùng cửa sông, cửa biển.

Đặc biệt, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hoạt động khai thác, đánh bắt, hủy hoại môi trường... có nguy cơ ảnh hưởng đến đa dạng sinh học tại các con sông này.

Sau sông Cổ Cò, tỉnh Quảng Nam tiếp tục triển khai khơi thông dòng Trường Giang. Đây từng là tuyến đường thủy quan trọng chạy dọc ven biển của tỉnh Quảng Nam, nhưng trải qua bao biến thiên, dòng sông này đã bị bồi lấp, gây ngập úng cho một số vùng đô thị. Theo Dự án Phát triển tích hợp thích ứng tỉnh Quảng Nam sẽ thực hiện nạo vét sông Trường Giang với tổng chiều dài tuyến luồng khoảng 60 km, từ ngã ba An Lạc (Cửa Đại) đến Cửa Lở (vịnh An Hòa).

Ngoài ra, Dự án sẽ xây dựng mới 6 cầu vượt sông Trường Giang, gồm cầu Bình Dương, Hưng Mỹ, Bình Nam, Tỉnh Thủy, Tam Thanh (Quốc lộ 40B) và cầu Tam Tiến. Đồng thời, xây dựng kè bảo vệ tại các điểm xung yếu thường xảy ra xói lở; xây dựng tổ hợp công trình kênh, cống, đập hỗ trợ thoát lũ khu vực Tam Kỳ…

Định hướng sông Trường Giang sẽ được quy hoạch tổng thể một cách khoa học, đảm bảo hạ tầng đồng bộ và tạo sức lan tỏa lớn. Về tương lai lâu dài, sông Trường Giang sẽ trở thành trục xương sống để phát triển khu vực, mở ra nhiều cơ hội phát triển. Tỉnh đưa ra nhiều hình thức chuyển đổi nghề, tạo điều kiện chuyển đổi nghề của người dân để tham gia phục vụ sự phát triển chung.

“Việc khơi thông sông Cổ Cò và sông Trường Giang là cơ hội phát triển các ngành kinh tế dịch vụ có tiềm năng phát triển ven sông và phát huy hết chức năng cung cấp nguồn nước cho sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, du lịch, dịch vụ, sản xuất nông nghiệp, giao thông...

Sông Trường Giang sẽ là con sông đa dạng hệ sinh thái bậc nhất trong số các con sông của tỉnh, mỗi lưu vực sẽ phục hồi hệ thực vật riêng và phân khu phát triển kinh tế, du lịch cũng khác nhau, duy trì sự sống của hệ sinh thái thủy sinh, đảm bảo sự bảo tồn và phát triển đa dạnh sinh học lưu vực sông.”- ông Hồ Quang Bửu cho biết thêm.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn

(TN&MT) - Theo một báo cáo đột phá mới, nhân loại đã làm mất cân bằng vòng tuần hoàn nước toàn cầu “lần đầu tiên trong lịch sử loài người”, gây ra thảm họa nước ngày càng nghiêm trọng, tàn phá nền kinh tế, sản xuất lương thực và cuộc sống.

Theo báo cáo vừa được công bố bởi Ủy ban Toàn cầu Kinh tế học về Nước và một nhóm các nhà lãnh đạo cùng chuyên gia quốc tế, nhiều thập kỷ sử dụng đất một cách tàn phá và quản lý nước kém kết hợp với cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra đã khiến hệ thống nước toàn cầu gặp phải “áp lực chưa từng có”.

Vòng tuần hoàn nước là một hệ thống phức tạp mà nước di chuyển xung quanh Trái đất. Nước bốc hơi từ mặt đất - bao gồm từ hồ, sông và thực vật - và bốc lên khí quyển, tạo thành những dòng hơi nước lớn có thể di chuyển xa, trước khi nguội đi, ngưng tụ và cuối cùng rơi trở lại mặt đất dưới dạng mưa hoặc tuyết.

Mực nước thấp ở Hồ Yliki ở Boeotia, miền Trung Hy Lạp"

Sự gián đoạn trong quy trình tuần hoàn nước có thể gây nguy hại cho cuộc sống con người, khi gần 3 tỷ người phải đối mặt với tình trạng thiếu nước, mùa màng đang héo úa và các thành phố đang chìm xuống khi nước ngầm bên dưới chúng khô cạn.

Hậu quả sẽ còn thảm khốc hơn nữa nếu không có hành động khẩn cấp. Báo cáo cho biết cuộc khủng hoảng nước đe dọa hơn 50% sản lượng lương thực toàn cầu và có nguy cơ làm giảm trung bình 8% GDP của các quốc gia vào năm 2050, với mức thiệt hại cao hơn nhiều, lên tới 15% ở các nước thu nhập thấp.

Ông Johan Rockström, đồng chủ tịch Ủy ban Kinh tế Nước Toàn cầu, tác giả của báo cáo cho biết: "Lần đầu tiên trong lịch sử loài người, chúng ta đang đẩy chu trình nước toàn cầu ra khỏi trạng thái cân bằng. Chúng ta không còn có thể dựa vào lượng mưa là nguồn cung cấp nước ngọt nữa.

Đồ họa cho thấy sự chuyển động của "nước xanh lá cây" và "nước xanh lam" trong chu trình nước toàn cầu. Nguồn: Ủy ban toàn cầu về kinh tế nước

Báo cáo phân biệt giữa “nước xanh dương”, nước lỏng trong hồ, sông và tầng ngậm nước, và “nước xanh lục”, nước được lưu trữ trong đất và thực vật.

Mặc dù nguồn cung cấp nước xanh lục từ lâu đã bị bỏ qua, nhưng báo cáo cho biết nó cũng quan trọng không kém đối với chu trình nước vì nước sẽ quay trở lại khí quyển khi thực vật giải phóng hơi nước, tạo ra khoảng một nửa lượng mưa trên đất liền.

Báo cáo cho thấy sự gián đoạn trong quy trình tuần hòa nước “có mối liên hệ sâu sắc” với biến đổi khí hậu.

Nguồn cung cấp nước xanh lá cây ổn định là rất quan trọng để hỗ trợ thảm thực vật có thể lưu trữ carbon làm nóng hành tinh. Nhưng thiệt hại do con người gây ra, bao gồm phá hủy đất ngập nước và chặt phá rừng, đang làm cạn kiệt các bồn chứa carbon này và đẩy nhanh quá trình nóng lên toàn cầu. Đổi lại, sức nóng gia tăng do biến đổi khí hậu đang làm khô cảnh quan, giảm độ ẩm và tăng nguy cơ cháy rừng.

Cuộc khủng hoảng trở nên cấp bách hơn do nhu cầu nước rất lớn. Báo cáo tính toán rằng, trung bình, mọi người cần tối thiểu khoảng 4.000 lít một ngày để có một "cuộc sống ổn định", cao hơn nhiều so với mức 50 đến 100 lít mà Liên Hợp Quốc cho là cần thiết cho các nhu cầu cơ bản, và nhiều hơn mức mà hầu hết các khu vực có thể cung cấp từ các nguồn địa phương.

Một chiếc thuyền đang neo đậu trên dòng sông Rio Negro cạn khô (thành phố Manaus, Brazil). Đây là mức nước thấp kỷ lục, chưa từng xảy ra từ năm 1950.

Ông Richard Allan, Giáo sư khoa học khí hậu tại Đại học Reading, Anh, người không tham gia vào báo cáo cho biết báo cáo này vẽ nên bức tranh ảm đạm về sự gián đoạn do con người gây ra đối với vòng tuần hoàn nước toàn cầu, nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá nhất giúp duy trì sinh kế của con người.

"Các hoạt động của con người "đang làm thay đổi kết cấu đất đai và không khí phía trên, làm khí hậu nóng lên, tăng cường cả hiện tượng cực đoan ẩm ướt và khô hạn, đồng thời làm thay đổi các kiểu gió và lượng mưa", ông Allan cho biết thêm.

Ông nói với CNN rằng cuộc khủng hoảng này chỉ có thể được giải quyết thông qua việc quản lý tốt hơn các nguồn tài nguyên thiên nhiên và cắt giảm đáng kể tình trạng ô nhiễm làm nóng hành tinh.

Các tác giả của báo cáo cho biết các chính phủ trên thế giới phải công nhận vòng tuần hoàn nước là “lợi ích chung” và cùng nhau giải quyết vấn đề. Các quốc gia phụ thuộc vào nhau, không chỉ thông qua các hồ và sông trải dài qua biên giới, mà còn vì nước trong khí quyển. Điều này nghĩa là các quyết định được đưa ra ở một quốc gia có thể làm gián đoạn lượng mưa ở quốc gia khác.

Người nông dân loại bỏ những cây hạnh nhân chết vì thiếu nước tưới ở Huron, California, Mỹ

Các tác giả của báo cáo kêu gọi "điều chỉnh cơ bản vị trí của nước trong nền kinh tế", bao gồm cả việc định giá tốt hơn để ngăn chặn lãng phí và xu hướng trồng các loại cây trồng và cơ sở vật chất cần nhiều nước, chẳng hạn như trung tâm dữ liệu ở những khu vực thiếu nước.

"Cuộc khủng hoảng nước toàn cầu là một thảm kịch nhưng cũng là cơ hội để chuyển đổi nền kinh tế của nước", bà Ngozi Okonjo-Iweala, Tổng Giám đốc của Tổ chức Thương mại Thế giới, đồng chủ tịch ủy ban công bố báo cáo cho biết. Bà nói thêm rằng việc đánh giá đúng giá trị của nước là điều cần thiết, để nhận ra sự khan hiếm của nước và nhiều lợi ích mà nó mang lại.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trám lấp giếng không sử dụng quy định quy trình kỹ thuật về trám lấp giếng bị hỏng, không còn sử dụng hoặc không có kế hoạch tiếp tục sử dụng quy định tại khoản 1 Điều 31 của Luật Tài nguyên nước, gồm: Giếng khoan, giếng đào để điều tra, đánh giá, thăm dò, khai thác nước dưới đất; Giếng khoan khảo sát địa chất công trình, xử lý nền móng công trình xây dựng, xây dựng công trình ngầm; Giếng khoan thăm dò địa chất, thăm dò, khai thác khoáng sản. Riêng Giếng khoan thăm dò, khai thác dầu khí không thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn này.

Quy chuẩn này áp dụng đối với cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có liên quan đến việc trám lấp giếng không sử dụng quy định tại khoản 1 Điều 31 của Luật Tài nguyên nước.

Theo Quy chuẩn được ban hành, về yêu cầu chung, trước khi thực hiện việc trám lấp giếng không sử dụng, các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân cần nghiên cứu hồ sơ thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công giếng (nếu có) và điều kiện thực tế của giếng; lựa chọn máy móc, trang thiết bị, dụng cụ, vật tư, vật liệu, nhân lực, phương án thi công trám lấp giếng phù hợp để bảo đảm chất lượng, hiệu quả của công tác trám lấp giếng.

Bộ TN&MT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trám lấp giếng không sử dụng

Đồng thời, việc trám lấp giếng phải bảo đảm thực hiện kịp thời, ngăn chặn nước, chất bẩn từ trên mặt đất xâm nhập vào các tầng chứa nước và ngăn chặn sự lưu thông giữa các tầng, lớp chứa nước khác nhau qua giếng; và tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về an toàn, chống suy thoái, cạn kiệt nguồn nước dưới đất.

Trong đó, Quy trình trám lấp giếng không sử dụng đối với giếng khoan, giếng đào để điều tra, đánh giá, thăm dò, khai thác nước dưới đất và giếng khoan thăm dò địa chất, thăm dò, khai thác khoáng sản y được thực hiện theo 6 bước, thứ tự gồm: Thông báo về việc trám lấp giếng; Kiểm tra, đánh giá tình trạng giếng; Vệ sinh giếng; Chuẩn bị vật liệu, dụng cụ, máy móc, thiết bị và nhân lực trám lấp giếng; Thi công trám lấp giếng và Báo cáo kết quả thi công trám lấp giếng.

Cũng theo Thông tư, Quy trình trám lấp giếng không sử dụng đối với giếng khoan khảo sát địa chất công trình, xử lý nền móng công trình xây dựng, xây dựng công trình ngầm được thực hiện theo TCVN 9437:2012 Khoan thăm dò địa chất công trình.

Bên cạnh việc quy định quy trình lấp giếng không sử dụng, Quy chuẩn cũng quy định cụ thể về quy trình kỹ thuật và yêu cầu quản lý phải tuân thủ trong công tác trám lấp giếng không sử dụng; trách nhiệm của tổ chức, hộ gia đình và cá nhân; và tổ chức thực hiện. Trong đó, Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước có trách nhiệm tổ chức phổ biến, kiểm tra việc thực hiện Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia này.

Định kỳ, trước ngày 15 tháng 12 hằng năm, Ủy ban nhân dân cấp xã tổng hợp danh mục các giếng đã trám lấp trên địa bàn, gửi báo cáo Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện để tổng hợp.

Định kỳ, trước ngày 20 tháng 12 hằng năm, Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện tổng hợp danh mục các giếng đã trám lấp trên địa bàn, gửi báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường.

Định kỳ, trước ngày 25 tháng 12 hằng năm, Sở Tài nguyên và Môi trường báo cáo Bộ Tài nguyên và Môi trường (qua Cục Quản lý tài nguyên nước) và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về thực hiện việc trám lấp giếng không sử dụng trên địa bàn.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn

Tham dự cuộc họp có Lãnh đạo các đơn vị: Tổng cục Khí tượng thủy văn, Cục Quản lý tài nguyên nước, Viện Khoa học Tài nguyên nước, Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia, Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam, Viện Khoa học Khí tượng thuỷ văn và Biến đổi khí hậu; cùng đại diện các Vụ liên quan trực thuộc Bộ TN&MT.

Thứ trưởng Lê Minh Ngân chủ trì cuộc họp nghe báo cáo việc hoàn thiện 2 dự thảo Thông tư tài nguyên nước

Báo cáo tại cuộc họp, ông Châu Trần Vĩnh, Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước cho biết, thực hiện Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2024 của Bộ TN&MT, Cục Quản lý tài nguyên nước được giao chủ trì xây dựng 2 dự thảo Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trám lấp giếng không sử dụng và Thông tư quy định kỹ thuật lập hành lang bảo vệ nguồn nước. Thời gian qua, Cục Quản lý tài nguyên nước đã phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng và hoàn thiện dự thảo 2 Thông tư.

Theo ông Châu Trần Vĩnh, đối với việc xây dựng Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trám lấp giếng, Bộ TN&MT đã thành lập 2 tổ soạn thảo gồm: Tổ soạn thảo thông tư và tổ soạn thảo quy chuẩn kỹ thuật theo quy định Thông tư số 26/2019/TT-BKHCN. Đồng thời, các dự thảo thông tư đã được tổ chức họp tổ soạn thảo theo Quy chế của Bộ TN&MT và được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Văn phòng Chính phủ và Cổng thông tin điện tử Bộ TN&MT theo quy định để lấy ý kiến góp ý của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Ông Châu Trần Vĩnh, Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước báo cáo tại cuộc họp

Đến nay, dự thảo Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trám lấp giếng không sử dụng nhận được 92/117 ý kiến góp ý của các cơ quan, đơn vị. Dự thảo Thông tư quy định kỹ thuật lập hành lang bảo vệ nguồn nước nhận được 99/115 ý kiến góp ý của các cơ quan, đơn vị.

Các thông tư đã được gửi đến Vụ Pháp chế và Vụ Khoa học và Công nghệ thẩm định. Trên cơ sở văn bản thẩm định của 2 Vụ Pháp chế và Khoa học Công nghệ, Cục Quản lý tài nguyên nước đã tiếp thu và giải trình và hoàn thiện dự thảo 2 Thông tư.

Về bố cục của dự thảo, ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước cho biết, dự thảo Thông tư ban hành “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trám lấp giếng không sử dụng” bao gồm 2 phần chính: Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật và Quy chuẩn kỹ thuật và các mẫu phụ lục kèm theo.

Về bố cục dự thảo Thông tư quy định kỹ thuật lập hành lang bảo vệ nguồn nước gồm 3 Chương, 22 điều quy định về lập Danh mục nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ; xây dựng phương án cắm mốc giới hành lang bảo vệ nguồn nước và thực hiện cắm mốc giới hành lang bảo vệ nguồn nước;…

Ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước báo cáo tại Hội nghị

Tại cuộc họp, Lãnh đạo các đơn vị đã phát biểu, đóng góp ý kiến cụ thể nhằm tiếp tục hoàn thiện nội dung 2 dự thảo Thông tư. Trong đó, đề nghị đơn vị soạn thảo cần nghiên cứu kỹ lưỡng để đưa ra các quy định phù hợp, đáp ứng được yêu cầu trong công tác quản lý nhà nước tài nguyên nước. Đồng thời, đảm bảo sự phù hợp, đồng bộ và thống nhất với pháp luật về ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Lê Minh Ngân đề nghị Cục Quản lý tài nguyên nước tiếp tục rà soát và tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý của các đơn vị tại cuộc họp nhằm tiếp tục hoàn thiện 2 dự thảo; hoàn thiện hồ sơ các dự thảo Thông tư để đảm bảo trình Bộ trưởng ban hành theo kế hoạch.

Nguồn: baotainguyenmoitruong.vn