|
Trung Á đang phải đối mặt một cuộc khủng hoảng nguồn nước ngày càng trầm trọng. Dù đạt không ít thành quả trong phối hợp, chuyển đổi cách tiếp cận từ cạnh tranh sang hợp tác, khu vực này vẫn cần thêm nhiều nỗ lực để tránh thảm họa liên quan nguồn nước trong tương lai.
(Ảnh minh họa: Tân Hoa Xã)
Trung Á đã trở thành một trong những khu vực dễ bị tổn thương nhất trên thế giới về an ninh nguồn nước. Báo cáo Phát triển nước thế giới của Liên hợp quốc năm 2025 công bố mới đây nhấn mạnh “vùng đất của những thảo nguyên bao la” này là một trong những khu vực chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu lên tài nguyên nước.
Thực trạng đó đang gây nhiều lo ngại. Tại một hội nghị mới đây, lãnh đạo Kyrgyzstan nhấn mạnh, tình trạng thiếu nước ngọt ở các quốc gia Trung Á có thể lên tới 20%-30% vào năm 2050. Khoảng 82 triệu người ở Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan đang phải đối mặt tình trạng mất an ninh nguồn nước. Nhiều ngôi làng không được tiếp cận nước sạch thường xuyên.
Ảnh hưởng biến đổi khí hậu và diện tích đất canh tác ngày càng thu hẹp khiến làn sóng di cư trong nước gia tăng. Theo cảnh báo, đến năm 2050, hơn 5 triệu người Trung Á có thể đối mặt làn sóng di cư do biến đổi khí hậu.
Tình trạng mất an ninh nguồn nước Trung Á một phần là do tình trạng bất ổn định dòng chảy của các con sông trong khu vực, vốn liên quan trực tiếp sự suy giảm nhanh hơn mức bình thường khối lượng sông băng ở các vùng núi cao Trung Á. Điều này gây rủi ro lâu dài cho nông nghiệp, năng lượng, các hệ sinh thái và nguồn nước.
Trong khi đó, việc khai thác quá mức nước từ các con sông trong khu vực cũng gây nhiều hệ lụy. Đáng kể nhất, do thiếu nước từ sông đổ về, biển hồ Aral đã liên tục co lại, với diện tích bề mặt giảm tới 88% và độ mặn tăng gấp 20 lần. Vì đất đai nhiễm mặn, cằn cỗi và nguồn nước ô nhiễm, cộng đồng nông thôn Uzbekistan và Kazakhstan quanh hồ Aral đã rời đi hàng loạt.
Tình trạng mất an ninh nguồn nước Trung Á một phần là do tình trạng bất ổn định dòng chảy của các con sông trong khu vực, vốn liên quan trực tiếp sự suy giảm nhanh hơn mức bình thường khối lượng sông băng ở các vùng núi cao Trung Á.
Trung Á từ lâu đã coi tài nguyên nước có tầm quan trọng chiến lược. Theo tờ Daily Sabah, việc chia sẻ nguồn nước giữa các quốc gia trong khu vực chủ yếu được hình thành bởi khác biệt về vị trí địa lý và nhu cầu kinh tế. Ở thượng nguồn, Tajikistan và Kyrgyzstan, vốn kiểm soát hệ thống đập và dòng chảy theo mùa, sử dụng nước để sản xuất năng lượng và coi nguồn tài nguyên này là thiết yếu cho sự phát triển quốc gia. Phía hạ nguồn, các quốc gia Kazakhstan, Uzbekistan và Turkmenistan cũng phụ thuộc rất nhiều vào nguồn nước để sản xuất.
Chính sự phụ thuộc này đã trao cho nguồn nước giá trị địa chính trị cao. Việc kiểm soát nguồn nước có thể trở thành công cụ đàm phán và đòn bẩy kinh tế, song đôi khi điều này cũng mang lại rủi ro an ninh. Đơn cử, tranh chấp biên giới giữa Kyrgyzstan và Tajikistan, mà một phần liên quan sử dụng nguồn nước chung, đã bùng phát trở lại vào năm 2021, sau đó leo thang thành các cuộc xung đột quân sự khiến nhiều người thiệt mạng.
Nhận thức rõ về việc tranh chấp liên quan nguồn nước có thể gây ra những bất ổn khu vực và biến thành thách thức an ninh nghiêm trọng, các quốc Trung Á thời gian qua đã nỗ lực tìm tiếng nói chung. Cách tiếp cận theo đó cũng thay đổi, từ cạnh tranh sang đối thoại, ngoại giao và hợp tác. Vấn đề nước trong khu vực được định nghĩa lại, đi cùng trách nhiệm về môi trường, địa chính trị, kinh tế và xã hội.
Đặc biệt, năm 2025 được xem là “bước ngoặt lớn” với các nước Trung Á trong vấn đề nguồn nước, khi cách tiếp cận từ cạnh tranh sang hợp tác được hiện thực hóa một cách cụ thể. Thỏa thuận phân định biên giới ba bên được ký giữa Tajikistan, Kyrgyzstan và Uzbekistan, với “Tuyên bố hữu nghị vĩnh cửu” thể hiện sự đồng thuận về nhận thức, không chỉ về tranh chấp biên giới, mà còn cả các vấn đề cơ bản như chia sẻ tài nguyên nước, tiếp cận cơ sở hạ tầng thủy điện và quản lý cân bằng năng lượng và nguồn nước.
Tuy nhiên, việc thiếu thống nhất giữa các ưu tiên chiến lược quốc gia, năng lực quản lý không theo kịp yêu cầu thực tế, cùng các vấn đề về chia sẻ dữ liệu, đang đặt ra cho Trung Á không ít thách thức về nguồn nước. Theo giới quan sát, để khắc phục, khu vực vẫn cần cách tiếp cận toàn diện hơn. Ngoại giao nguồn nước cần lồng ghép với chuyên môn kỹ thuật. Ngoài ra, bên cạnh mở rộng chức năng của các tổ chức quản lý nước khu vực, việc hài hòa các chính sách về nguồn nước ở Trung Á với các cơ chế ngoài khu vực có thể tạo thuận lợi cho việc hội nhập sâu hơn vào các chuẩn mực quốc tế.
Theo: https://nhandan.vn/
|
|
20 giờ 30 phút tối nay (29/7) xả lũ hồ chứa thủy điện Cẩm Thủy 1 để đảm bảo duy trì mực nước hồ ở dưới mực nước chết là 25.5m.
Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Hạ tầng và Giao thông (Intracom) thông báo thời gian xả lũ dự kiến: Từ 20 giờ 30 phút, ngày 29/7, thời gian kết thúc xả dự kiến từ 17 giờ, ngày 06/8.
Xả lũ hồ chứa thủy điện Cẩm Thủy 1 để đảm bảo duy trì mực nước hồ ở dưới mực nước chết là 25.5m. Ảnh: Intracom.
Lưu lượng xả dự kiến từ 1.300 m3/s đến 2.500 m3/s (tùy theo lưu lượng nước đến hồ) và đảm bảo duy trì mực nước hồ ở mực nước chết là 25.5 m (Mực nước dâng bình thường 25.5m).
Tổng lưu lượng về hạ du dự kiến: Q = Q nhà máy + Q xả tràn = 1.300 m3/s đến 2.500 m3⁄s. Mực nước hạ lưu chênh lệch từ cao trình 19m đến 25m.
Nhà máy thủy điện Cẩm Thủy 1 sẽ thực hiện việc xả lũ theo điều 11 bằng hiệu lệnh 3 hồi còi, mỗi hồi còi kéo dài 20 giây và cách nhau 10 giây trước 30 phút khi tích hoặc xả nước.
Intracom đề nghị UBND các xã Thiệu Hóa, Thiệu Trung, Thiệu Toán, Thiệu Tiến, Thiệu Quang, Yên Định, Yên Trường, Yên Phú, Quý Lộc, Yên Ninh, Định Tân, Định Hòa, Vĩnh Lộc, Tây Đô, Biện Thượng, Cẩm Thạch, Cẩm Thủy, Cẩm Tú, Cẩm Tân, Cẩm Vân thông báo khẩn cho nhân dân và các thôn nằm dọc bờ Sông Mã có kế hoạch chủ động bảo vệ con người, tài sản, cây cối hoa màu, vật nuôi, thủy hải sản, nhà cửa, kiến trúc.
Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn
|
|
Một hệ thống cảnh báo ngập lụt theo thời gian thực có thể khoanh vùng dự báo phạm vi, mức độ và thời gian xảy ra ngập úng, cùng những nguy cơ rủi ro.
Thu thập dữ liệu quan trắc và hình thành bản đồ ngập
Ngập lụt đô thị là thách thức rất lớn trong quá trình đô thị hóa ở Việt Nam và xảy ra thường xuyên vào mỗi mùa mưa. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các đô thị sẽ phải dần quen với tình trạng ngập lụt xảy ra thường xuyên hơn, nhưng có thể giảm thiểu thiệt hại bằng cách chủ động ứng phó khi có cảnh báo mưa lớn, và đầu tư cải tạo, xây dựng mới hệ thống thoát nước tốt hơn.
Theo ông Hoàng Văn Đại, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ngập lụt nói chung có nhiều nguyên nhân do mưa lớn, lũ hạ lưu sông, xả lũ hồ chứa, triều cường hoặc cũng có thể là tổ hợp các yếu tố trên. Đến nay, hệ thống dự báo khí tượng thủy văn (KTTV) quốc gia đã xây dựng bản đồ ngập lụt cho các lưu vực sông chính tại Việt Nam. Một số Đài KTTV tỉnh, thành phố cũng đã chủ động xây dựng bản đồ ngập do lũ sông, triều cường cho địa bàn dự báo với những kịch bản cụ thể, chủ yếu tại khu vực miền Trung do đây là trọng điểm ngập của cả nước.
 Tần suất ngập lụt do mưa cực đoan đang gia tăng trong những năm gần đây. Ảnh: Báo Thanh niên
Tần suất ngập lụt do mưa cực đoan đang gia tăng trong những năm gần đây. Ảnh: Báo Thanh niên
Riêng ngập lụt đô thị, việc xây dựng các kịch bản ngập lụt bám sát thực tiễn rất phức tạp, đòi hỏi 2 yếu tố quan trọng nhất là quan trắc mưa theo thời gian thực và bản đồ ngập lụt.
Về quan trắc, thách thức hiện nay là hệ thống dự báo quốc gia chưa thể đáp ứng mật độ đặt trạm theo nhu cầu thực tế, vì mưa có thể xuất hiện bất kì thời gian, địa điểm nào. Dữ liệu đưa vào mô hình tính toán cũng cần được đồng bộ, từ mạng lưới quan trắc quốc gia đến dữ liệu quan trắc chuyên dùng của địa phương, kết hợp radar thời tiết mới có thể dự báo mưa thời đoạn cực ngắn (trước 1 tiếng – 30 phút).
 Minh hoạ cảnh báo ngập chi tiết khu vực nội thành Hà Nội từ hệ thống Flood4Cast ngày 9/9/2024. Ảnh: TTDBKTTVQG.
Minh hoạ cảnh báo ngập chi tiết khu vực nội thành Hà Nội từ hệ thống Flood4Cast ngày 9/9/2024. Ảnh: TTDBKTTVQG.
Bản đồ ngập phải được mô hình, mô phỏng dựa trên dữ liệu địa hình chi tiết của đô thị, khu dân cư tập trung với đầy đủ thông tin về hệ thống thoát nước. Sau đó là quá trình xây dựng các kịch bản ngập với các tham số khác nhau về lượng mưa, năng lực hệ thống thoát nước, mực nước sông. Dữ liệu sẽ được xử lý để đưa ra thông tin cảnh báo kịp thời, bám sát diễn biến mưa ngập theo thời gian thực. Những vấn đề này rất cần chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn khác cùng vào cuộc, hợp tác chặt chẽ với cơ quan dự báo.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn quốc gia đang cung cấp các dịch vụ khí hậu để hỗ trợ dự báo, cảnh báo nói chung và cảnh báo ngập nói riêng trên phạm vi toàn quốc theo nhu cầu của người dùng.
Dữ liệu “sống” giúp cảnh báo sớm đi trước một bước
Thời gian qua, Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia đã thử nghiệm cảnh báo ngập cho nội thành Hà Nội mỗi khi có mưa lớn với sự hỗ trợ từ Vương quốc Bỉ. Công nghệ Flood4Cast được áp dụng có khả năng kết hợp dữ liệu quan trắc mưa theo thời gian thực, cảnh báo rủi ro ngập và độ sâu ngập trong vài giờ tới.
Trung tâm đang trong quá trình thử nghiệm hệ thống để cảnh báo chi tiết cho các tuyến giao thông có nguy cơ ngập, khoanh vùng dự báo phạm vi, mức độ và thời gian có thể xảy ra ngập úng. Đồng thời, nghiên cứu hướng mở rộng phạm vi cảnh báo, tích hợp vào các ứng dụng di động để người dân có thể tiếp cận dễ dàng hơn.
Không dừng lại ở cảnh báo ngập lụt có tính thời điểm, một dự án mới vừa được khởi động nhằm thiết lập nền tảng quản lý rủi ro về tác động của mưa cực đoan trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn (thành phố Đà Nẵng), với trung tâm vẫn là công nghệ Flood4Cast.
Dự án do các công ty từ Vương quốc Bỉ phối hợp cùng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ NN-MT) và chính quyền TP Đà Nẵng triển khai. Từ nay đến cuối năm 2025 là thời gian xây dựng cơ sở dữ liệu phong phú gồm: Các trận ngập lịch sử trong 10 năm gần đây do bão, lũ sông, mưa lớn; dữ liệu mưa từ radar và trạm quan trắc mặt đất; dữ liệu thủy văn về lưu lượng, mực nước sông, mực nước biển; dữ liệu GIS về địa hình, mạng lưới sông ngòi, hệ thống thoát nước, nhà cửa, công trình; thiệt hại ngập lụt... Đây không chỉ là "nguyên liệu đầu vào" cho mô hình dự báo mà còn được sử dụng để kiểm chứng, hiệu chỉnh và cập nhật hệ thống theo thời gian thực.
Bản đồ ngập hình thành trên cơ sở ảnh chụp viễn thám ngập thực tế kết hợp với mô hình mô phỏng tình trạng ngập úng đô thị và lũ sông. Sau khi có bản đồ ngập đầu tiên, năm 2026, dự án sẽ tiếp tục mở rộng mô hình cảnh báo, xây dựng bản đồ ngập theo kịch bản khí hậu, mô hình thiệt hại kinh tế.
 Khi có tình huống mưa cực đoan, Flood4Cast sẽ đề xuất bản đồ ngập tổng thể có khả năng xảy ra nhất cho thời điểm đó, dựa trên cơ sở dữ liệu bản đồ ngập phù hợp với tần suất lượng mưa trung bình theo thời gian thực đã được tính toán từ trước. Ảnh: Hydrocsan.
Khi có tình huống mưa cực đoan, Flood4Cast sẽ đề xuất bản đồ ngập tổng thể có khả năng xảy ra nhất cho thời điểm đó, dựa trên cơ sở dữ liệu bản đồ ngập phù hợp với tần suất lượng mưa trung bình theo thời gian thực đã được tính toán từ trước. Ảnh: Hydrocsan.
Dự kiến tới năm 2027, bản đồ rủi ro kinh tế do mưa cực đoan sẽ được hoàn thiện. Đây là cơ sở xác định các kịch bản mô phỏng tình huống ngập lụt giả định tương ứng với các mức độ mưa lớn, tình trạng quá tải hệ thống thoát nước, hay sự dâng cao bất thường của mực nước sông, triều cường. Qua đó, chuyển đổi thông tin dự báo thành các quyết định ứng phó cụ thể, đúng lúc và hiệu quả. Cơ quan chức năng có thể chủ động lập phương án sơ tán dân cư ở khu vực có nguy cơ ngập sâu, bảo vệ cơ sở hạ tầng và cảnh báo sớm cho người dân, doanh nghiệp để giảm thiểu thiệt hại tài sản, giảm thời gian gián đoạn hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Nhìn từ công tác quy hoạch xây dựng đô thị, PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý hạ tầng (Bộ Xây dựng) cho rằng, bản đồ dự báo ngập phải dự báo được khu vực ngập úng trong trung và dài hạn nhằm phục vụ quy hoạch lại hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, thoát nước để thích ứng với xu thế khí hậu thay đổi. Để làm được điều này, cần dựa vào kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng, kết hợp chuỗi dữ liệu quan trắc lịch sử trong 5-10 năm hoặc lâu hơn.
Vấn đề hiện nay, theo các chuyên gia, dữ liệu đầu vào cũng như dữ liệu quy hoạch cần được khai thác từ địa phương để tăng độ chính xác, chi tiết và giúp nâng cao chất lượng bản đồ ngập và kịch bản ứng phó ngập. Việc chủ động cung cấp thông tin, cũng như tích hợp kịch bản biến đổi khí hậu vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và hạ tầng đô thị sẽ giúp địa phương nhìn nhận đầy đủ hơn các rủi ro.
Một cách tiếp cận toàn diện từ dự báo sớm, quản lý rủi ro đến quy hoạch đồng bộ sẽ tạo nền tảng cho đô thị Việt Nam đứng vững trước những thách thức của thời tiết cực đoan trong tương lai.
https://cms.nongnghiepmoitruong.vn/lib/explus/quote.png") 0% 0% / 13px no-repeat;">Việc xây dựng nền tảng quản lý rủi ro về tác động của mưa cực đoan không dừng lại ở phạm vi kỹ thuật, mà được kỳ vọng sẽ tác động lâu dài đến việc thay đổi phương pháp quản lý rủi ro, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai tại Việt Nam. Mô hình có thể nhân rộng ra các lưu vực khác, đặc biệt tại những đô thị và vùng trũng ven biển đang đối mặt với nguy cơ ngập lụt ngày càng gia tăng.
Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai
Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn
|
|
Cục Quản lý tài nguyên nước vận hành hệ thống giám sát online 134 hồ trên 11 lưu vực sông, cập nhật dữ liệu theo giờ, hỗ trợ cảnh báo lũ, hạn...
Nguồn nước cho sản xuất dồi dào nhưng cần đề phòng ngập úng
Hà Nội cải tạo hồ chứa Mèo Gù phục vụ tưới 175 ha cây trồng
8 hồ chứa nước ở Bình Thuận mất an toàn cao
Không chủ quan với 19 hồ chứa thủy lợi xuống cấp
Quản lý online hơn 134 hồ chứa, kịp thời điều tiết lũ và hạn hán
Ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước cho biết, Hệ thống thông tin dữ liệu về hồ chứa tại địa chỉ https://quanly.dwrm.gov.vn/hochua đã tích hợp dữ liệu vận hành của hơn 134 hồ chứa thuộc 11 lưu vực sông lớn trên cả nước.
Đây là 11 lưu vực sông đã Thủ tướng Chính phủ ban hành quy trình vận hành, gồm: sông Hồng, sông Mã, sông Cả, sông Hương, sông Vu Gia - Thu Bồn, sông Trà Khúc, sông Kôn - Hà Thanh, sông Ba, sông Sê San, sông Srepok và sông Đồng Nai.
 Hệ thống thông tin dữ liệu vận hành hồ chứa đã hỗ trợ Cục Quản lý tài nguyên nước triển khai hiệu quả. Ảnh: Minh Hoàng.
Hệ thống thông tin dữ liệu vận hành hồ chứa đã hỗ trợ Cục Quản lý tài nguyên nước triển khai hiệu quả các công việc như: Cung cấp các bản tin hiện trạng vận hành hồ chứa trong mùa lũ và mùa cạn hàng năm; Kịp thời cung cấp thông tin vận hành hồ chứa để hướng dẫn, đôn đốc chủ hồ theo quy trình vận hành liên hồ chứa; tổng hợp số liệu, phục vụ công tác quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, theo dõi mực nước hồ theo giờ, giúp kịp thời phát hiện nguy cơ thiếu nước hoặc lũ lụt để xây dựng phương án vận hành điều tiết nước linh hoạt cho cấp nước sinh hoạt, sản xuất, thủy điện...
Các thông tin, số liệu vận hành mà các đơn vị quản lý vận hành các hồ chứa cập nhật lên hệ thống là cơ sở quan trọng trong việc phân tích, đánh giá việc tuân thủ các quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa trên 11 lưu vực sông.
“Đây cũng là cơ sở để Cục kịp thời đôn đốc, hướng dẫn các chủ hồ thực hiện nghiêm túc việc vận hành đảm bảo cắt, giảm lũ cho hạ du và phối hợp vận hành, điều tiết hồ chứa đảm bảo cấp nước cho hạ du trong trong mùa cạn, các thời kỳ xảy ra hạn hán thiếu nước trên các lưu vực sông và theo quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa trên 11 lưu vực sông”, ông Khuyến cho biết.
Bên cạnh việc giám sát online, các cơ quan chuyên môn của Cục Quản lý tài nguyên nước còn thường xuyên cung cấp các bản tin dự báo, cảnh báo kịp thời đến các địa phương, các chủ hồ; đôn đốc việc nghiêm túc thực hiện các quy định của Quy trình vận hành liên hồ chứa.
Cục còn cử đoàn công tác đi khảo sát thực tế tại các vùng bị ngập, lụt tại một số tỉnh, thành phố và các hồ chứa; giải đáp, hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc trong việc điều hành các hồ chứa theo Quy trình. Đối với mùa cạn, cử các đoàn công tác làm việc với các địa phương để thống nhất phương án chỉ đạo, điều tiết nước các hồ chứa, đặc biệt là trong những thời gian xảy ra hạn hán thiếu nước để đảm bảo việc vận hành các hồ chứa cung cấp đủ nước cho hạ du các lưu vực sông.
Giám sát tài nguyên nước trên nền tảng IoT
Cũng theo ông Nguyễn Minh Khuyến, cùng với vận hành Hệ thống thông tin dữ liệu về hồ chứa, hiện Cục Quản lý tài nguyên nước còn vận hành Hệ thống giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước, tích hợp công nghệ IoT và dữ liệu mở (https://iot.monre.gov.vn/tnn/).
Với các mục tiêu được đặt ra bao gồm: Theo dõi, giám sát trực tuyến các công trình khai thác, sử dụng nước mặt; công trình khai thác, sử dụng nước dưới đất do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp phép; Thiết kế dựa trên các chuẩn mở để đảm bảo vấn đề kết nối, liên thông, tích hợp và chia sẻ thông tin, dữ liệu với các hệ thống của tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước; Kết nối, liên thông được với hệ thống hiện có về quan trắc lưu lượng, mực nước, chất lượng nước của các hồ chứa thủy lợi, thủy điện thuộc quy trình vận hành liên hồ chứa đã ban hành; Cập nhật tự động hoặc thủ công các thông tin (lưu lượng, mực nước, chất lượng nước và hình ảnh) vào hệ thống phục vụ giám sát, cảnh báo.
 https://iot.monre.gov.vn/tnn/). Ảnh: Nguyễn Thủy." title="Hệ thống giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước, tích hợp công nghệ IoT và dữ liệu mở (https://iot.monre.gov.vn/tnn/). Ảnh: Nguyễn Thủy." width="1920" loading="lazy" data-img-mobile="" style="box-sizing: border-box; vertical-align: middle; width: auto; max-height: unset; max-width: 100%; height: auto !important;">
Hệ thống giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước, tích hợp công nghệ IoT và dữ liệu mở (https://iot.monre.gov.vn/tnn/). Ảnh: Nguyễn Thủy.
Tính đến tháng 6/2025, hệ thống đã cập nhật được khoảng 13.444 giấy phép tài nguyên nước các loại lên hệ thống, trong đó có 2.276 giấy phép cấp Bộ và 11.168 giấy phép cấp tỉnh. Ngoài ra, Hệ thống giám sát tài nguyên nước đã có 832 công trình khai thác tài nguyên nước thuộc đối tượng cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đăng ký, kết nối truyền dữ liệu về hệ thống.
Hệ thống giám sát tài nguyên nước được xây dựng và đi vào vận hành đã mang lại những kết quả ban đầu, hỗ trợ tích cực cho công tác quản lý tại Trung ương và các địa phương. Từ dữ liệu của các công trình kết nối, truyền về Hệ thống giám sát tài nguyên nước Trung ương đã góp phần đắc lực cho công tác quản lý điều hành, ra quyết định phục vụ công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước của Cục Quản lý tài nguyên nước.
Có 5 Sở Nông nghiệp và Môi trường thử nghiệm, kết nối về Hệ thống giám sát khai thác, sử dụng tài nguyên nước, tích hợp công nghệ IoT và dữ liệu mở đối với các công trình do địa phương cấp phép gồm: TP. HCM; Nghệ An, Quảng Ninh, Ninh Thuận (cũ) và Thái Nguyên.
Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn
|
Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi vừa gửi công điện hỏa tốc về việc đảm bảo an toàn công trình thủy lợi, đề phòng đợt mưa lớn sắp diễn ra.
Mưa lớn, nguy cơ lũ quét, trượt lở
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ đêm nay 9/7 đến ngày 10/7, vùng núi và trung du Bắc Bộ có khả năng xảy ra mưa vừa, mưa to, cục bộ có mưa rất to phổ biến từ 30-70mm, có nơi trên 150mm. Cảnh báo nguy cơ mưa cường suất lớn trên 100mm trong vòng 3 giờ.
Từ tối và đêm 10/7 đến ngày 12/7, vùng mưa lớn mở rộng ra trên toàn Bắc Bộ. Tổng lượng mưa phổ biến từ 70-150mm, có nơi trên 300mm. Cảnh báo nguy cơ mưa có cường suất lớn trên 150mm trong vòng 3 giờ.
Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong tháng 5 và tháng 6, tổng lượng mưa ở các tỉnh Bắc Bộ, trọng tâm là vùng núi và trung du Bắc Bộ đều cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 20-60%. Dự báo trong đợt mưa sắp tới, một số nơi có thể có mưa lớn kéo dài nhiều ngày gây nguy cơ xảy ra thiên tai nguy hiểm kèm theo.
Tại khu vực vùng núi, trung du Bắc Bộ, đặc biệt tại các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Lào Cai có nguy cơ xảy ra lũ quét, trượt lở.
Khu vực đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có thủ đô Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình khả năng xảy ra ngập úng cục bộ do mưa cường suất lớn.
 Bản đồ dự báo lượng mưa tích lũy trong vòng 24 giờ (từ 19h ngày 9/7 đến 19h ngày 10/7). Nguồn: TTDBKTTVQG.
Bản đồ dự báo lượng mưa tích lũy trong vòng 24 giờ (từ 19h ngày 9/7 đến 19h ngày 10/7). Nguồn: TTDBKTTVQG.
Đảm bảo an toàn hồ chứa khi mưa lớn
Để chủ động ứng phó với mưa lớn, bảo đảm an toàn công trình thủy lợi và đề phòng ngập lụt, úng, giảm thiểu thiệt hại do mưa lớn gây ra, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đã gửi công điện hỏa tốc tới Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ; Giám đốc Ban Quản lý dự án các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ đang quản lý các dự án xây dựng mới, sửa chữa, nâng cấp công trình thủy lợi; Giám đốc Công ty TNHH MTV KTCTTL Bắc Hưng Hải; Giám đốc Công ty TNHH MTV KTCTTL Bắc Nam Hà; Giám đốc các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ; Giám đốc các Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng thủy lợi 1, 2.
Công điện nêu rõ, các đơn vị tổ chức theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo khí tượng thủy văn và mưa, lũ; kiểm tra, rà soát các công trình trọng điểm, nguy cơ xảy ra sự cố để chủ động triển khai phương án ứng phó bảo đảm an toàn công trình. Trong đó, đặc biệt quan tâm an toàn các hồ thủy lợi đang thi công, lưu ý đối với công trình dưới sâu, công trình ngầm, công trình dẫn dòng và sẵn sàng di dời người, máy móc, thiết bị thi công có nguy cơ bị ảnh hưởng… Đối với hồ thủy lợi xung yếu, không đảm bảo an toàn cần xem xét tích nước hạn chế hoặc không tích nước.
Các đơn vị cũng triển khai rà soát, khoanh vùng cây trồng có nguy cơ bị ngập úng; cập nhật phương án ứng phó cụ thể, đảm bảo hạn chế thấp nhất ảnh hưởng của mưa, lũ. Khi xảy ra mưa lớn, nguy cơ ngập lụt, úng phải khẩn trương vận hành công trình thủy lợi để tiêu nước phục vụ sản xuất và dân sinh.
 Việc vận hành các hồ chứa nước phải đảm bảo thực hiện theo quy trình vận hành được phê duyệt. Ảnh minh họa.
Việc vận hành các hồ chứa nước phải đảm bảo thực hiện theo quy trình vận hành được phê duyệt. Ảnh minh họa.
Công điện yêu cầu thực hiện vận hành các hồ chứa nước theo quy trình vận hành được phê duyệt. Đối với các hồ chứa có cửa van xả lũ, các đơn vị căn cứ vào tình hình dự báo mưa để thực hiện điều chỉnh mực nước hồ nhằm chủ động đón lũ, bảo đảm tuyệt đối an toàn công trình và không xả lũ bất thường gây mất an toàn cho vùng hạ du. Trong đó, đặc biệt lưu ý quy trình vận hành, tích nước đối với các hồ chứa đang thi công hoặc đã hoàn thành chưa bàn giao. Thực hiện nghiêm túc việc cảnh báo sớm cho người dân vùng hạ du trước khi hồ chứa xả lũ và khi có nguy cơ xảy ra sự cố.
Việc trực ban 24/24 giờ phải được triển khai trong thời gian có mưa, lũ. Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi yêu cầu bố trí nhân lực thường trực tại công trình có nguy cơ xảy ra sự cố; kịp thời xử lý tình huống bất thường theo phương châm “bốn tại chỗ” khi có nguy cơ xảy ra sự cố công trình.
Các đơn vị thường xuyên báo cáo tình hình an toàn công trình thủy lợi, sự cố công trình và vận hành công trình thủy lợi phòng, chống ngập lụt, úng về bộ phận thường trực bảo đảm an toàn công trình thủy lợi và phòng, chống ngập lụt, úng của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thuỷ lợi.
Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn
|
|
Thông tư 49/2025/TT-BNNMT
