Nhờ các công trình thủy lợi phát huy hiệu quả, người dân khu vực Hàm Thuận Bắc đã chủ động được nguồn nước, thích ứng thiên tai, ổn định sản xuất, nâng cao đời sống.

Bảo đảm an toàn công trình thủy lợi trước mưa lớn

Tháo gỡ nút thắt đất đai, vật liệu và hạ tầng thủy lợi tại Khánh Hòa

Đầu tư nâng cấp thủy lợi lúa - tôm vùng phía nam quốc lộ 80

AI và IoT mở hướng nghề nghiệp mới cho sinh viên Thủy lợi

Dòng nước ngọt lành chảy qua những gian khó

 Dưới cái nắng hanh hao của vùng đất duyên hải, chúng tôi ghé thăm cánh đồng Ổi tại xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng). Giữa màu xanh mướt mát trải dài, ông Thông Văn Trinh ở thôn Lâm Giang đang chăm chú kiểm tra ruộng lúa gần 60 ngày tuổi của gia đình. Ruộng lúa sinh trưởng và phát triển rất tốt, lá xanh mượt, thân cây khỏe khoắn và chưa phát hiện sâu bệnh đáng kể.

.Ông Thông Văn Trinh ở thôn Lâm Giang, xã Hàm Thuận Bắc kiểm tra ruộng lúa của gia đình. Ảnh: KS.

Ông Trinh phấn khởi chia sẻ, gia đình ông canh tác 5 sào lúa. Trước đây, khi chưa có công trình thủy lợi, việc gieo trồng của bà con vô cùng bấp bênh, hoàn toàn phụ thuộc vào nước trời. Cứ đến mùa mưa, lũ lớn lại đổ về cuốn trôi, ngập lụt cả cánh đồng; còn mùa khô thì đất đai nứt nẻ. Cái nghèo, cái đói cứ thế bám riết lấy người dân thôn Lâm Giang.

Thế nhưng, bước ngoặt ngọt ngào đã đến từ tháng 12/1997, khi hồ Sông Quao do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận quản lý chính thức khánh thành và đi vào vận hành. Nguồn nước mát từ hồ Sông Quao chuyển về kênh N3 đã giải quyết triệt để cơn khát cho vùng đất này.

Cánh đồng lúa ở xã Hàm Thuận Bắc tươi tốt nhờ nguồn nước hồ Sông Quao. Ảnh: KS.

Từ chỗ chỉ sản xuất bấp bênh, hiện nay bà con đã tự tin canh tác đều đặn 3 vụ lúa/năm. Năng suất lúa trung bình toàn vùng đạt bình quân 65 tạ/ha, riêng vụ đông xuân đạt từ 70 tạ/ha trở lên. Nguồn nước ổn định không chỉ giúp giảm thiểu tác động của thiên tai, mà còn giúp đời sống kinh tế của người dân ngày một khấm khá, tỷ lệ hộ nghèo trong thôn giảm sâu, cuộc sống của đồng bào dần đi vào ổn định.

Ngoài nhiệm vụ tưới tiêu cho những cánh đồng thuộc khu vực huyện Hàm Thuận Bắc cũ, hồ Sông Quao còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ khi mưa lớn và cung cấp nguồn nước sinh hoạt quan trọng cho toàn khu vực Phan Thiết.

Nhịp điệu thầm lặng của những người giữ nước

Để nguồn nước từ các công trình lớn đến được từng gốc lúa, bờ kênh một cách thông suốt, luôn có vai trò thầm lặng của những người làm công tác thủy nông.

Nguồn nước từ hồ Sông Quao dẫn về các cánh đồng lúa. Ảnh: KS.

Theo chia sẻ của anh Nguyễn Trung Trực, Trưởng trạm Thủy nông Cây Khế (Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Bình Thuận), đơn vị hiện đang quản lý tưới tiêu cho diện tích lên tới 2.000 ha, trong đó riêng tuyến kênh N3 đảm nhận 500 ha. Để đảm bảo nguồn nước liên tục phục vụ sản xuất và tránh tối đa thiệt hại cho bà con, trạm luôn phải chủ động điều tiết song song hai nguồn nước bổ trợ nhau: nguồn từ hồ Sông Lũy tiếp về và nguồn từ hồ Sông Quao.

"Khi nguồn nước hồ Sông Lũy dồi dào, chúng tôi ưu tiên sử dụng để tưới tiêu cho đồng ruộng. Những lúc nguồn này gặp khó khăn, trạm lập tức linh hoạt điều tiết nước từ hồ Sông Quao để bổ sung kịp thời cho bà con", anh Trực cho biết.

Phía hạ du của hồ Sông Quao được hồi sinh nhờ nguồn nước mát. Ảnh: KS.

Việc phân phối nước được trạm tổ chức rất khoa học, luân phiên hoặc đồng thời tùy thuộc vào từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa. Nhờ sự chủ động, nhịp nhàng này, bà con nông dân dọc hai bên kênh N3 luôn có đủ nước để yên tâm thâm canh 3 vụ lúa mỗi năm thay vì chỉ 1, 2 vụ bấp bênh như trước. Ngay cả những diện tích cây ăn trái, cây trồng cạn cũng được hưởng lợi đáng kể. Dù hiện tại phần lớn thanh long đã được bà con chủ động chuyển sang chuyên canh lúa do giá cả thị trường biến động, dòng nước mát lành của hệ thống thủy lợi vẫn luôn là điểm tựa vững chắc nhất cho dòng chảy nông nghiệp nơi đây.

Bên cạnh vai trò cấp nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, hồ Sông Quao còn có vai trò đảm bảo nguồn nước phục vụ dân. Ông Trần Văn Liêm, Giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Lâm Đồng cho biết, công trình góp phần hết sức quan trọng cho việc cung cấp nguồn nước thô cho Nhà máy nước Hàm Thuận Bắc với công suất 14.000 m3/ngày đêm để sản xuất nước sạch sinh hoạt cho hầu hết người dân tại các xã Hàm Liêm, Hàm Thuận và Hàm Thuận Bắc.

Hồ Sông Quao không chỉ cấp nước sản xuất mà còn cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Ảnh: KS.

Đồng thời, đây cũng là nguồn nước thô cấp cho nhà máy nước Thuận Bắc (công suất 10.000 m3/ngày đêm) chuẩn bị đầu tư cung cấp bổ sung nước sạch cho các khu vực dân cư còn nhiều khó khăn; và cấp cho Nhà máy nước Cà Giang thuộc Công ty cổ phần Bình Hiệp với công suất trên 30.000 m3/ngày đêm nhằm cung cấp nước sinh hoạt chủ lực cho nhân dân khu vực Phan Thiết.

Đánh giá về tầm quan trọng này, ông Nguyễn Anh Khoa, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận cho biết, việc đưa hệ thống hồ Sông Quao có dung tích thiết kế hơn 80 triệu m3 vào khai thác đã tạo nguồn nước ổn định phục vụ sản xuất nông nghiệp, góp phần mở rộng diện tích tưới và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Hiện nay công trình được bổ sung nguồn nước từ kênh 812 - Châu Tá, hệ thống đang cấp nước sản xuất cho diện tích là 10.601 ha (trong đó cây lúa và hoa màu chiếm 9.363 ha/3 vụ và 1.238 ha cây thanh long, cây ăn quả), vượt năng lực thiết kế ban đầu 2.481 ha.

Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn

Nắng nóng kéo dài khiến nước sông tại Pháp ấm lên bất thường, buộc một số nhà máy điện hạt nhân giảm công suất, trong khi nguy cơ cháy rừng lan rộng ở Nam Âu.

Châu Âu tận dụng sông và biển thay điều hòa giữa nắng nóng cực đoan

Nắng nóng cực đoan ở Mỹ, ít nhất 25 người thiệt mạng

Nắng nóng cực đoan thách thức ngành chăn nuôi châu Âu

Nắng nóng kỷ lục thách thức chiến lược khí hậu của EU

Nắng nóng kéo dài kết hợp với lượng mưa thấp hơn trung bình tại phần lớn Tây và Trung Âu trong tháng 6 và nửa đầu tháng 7 đang gây sức ép ngày càng lớn lên nguồn nước, hệ sinh thái và hạ tầng năng lượng của khu vực.

Theo MetDesk, một vùng áp cao kéo dài đã duy trì nhiều ngày nắng liên tiếp, hạn chế mưa và làm gia tăng quá trình bốc hơi. Hệ quả là mực nước sông giảm mạnh, trong khi nhiệt độ nước tăng lên mức bất thường.

Nắng nóng khiến nước sông ấm lên, ảnh hưởng đến hoạt động của các nhà máy hạt nhân tại Pháp. Ảnh: EDF. 

Diễn biến này đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các nhà máy điện hạt nhân tại Pháp, vốn sử dụng nước sông để làm mát lò phản ứng.

Theo quy định môi trường của Pháp, các nhà máy điện hạt nhân phải kiểm soát lượng nhiệt thải trở lại sông nhằm bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh. Khi nhiệt độ nước vượt ngưỡng cho phép, các nhà máy buộc phải giảm công suất hoặc tạm dừng vận hành.

Đầu tháng 7, Tập đoàn Điện lực Pháp (EDF) đã dừng một lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Golfech sau khi nhiệt độ nước sông Garonne tiến sát ngưỡng môi trường. Trong khi đó, nhà máy điện hạt nhân Nogent cũng được dự báo sẽ phải hạn chế sản lượng từ ngày 14/7 nếu nhiệt độ nước tiếp tục tăng.

Đợt nắng nóng cũng khiến nhu cầu tiêu thụ điện tại châu Âu tăng mạnh do người dân sử dụng điều hòa nhiều hơn, tạo áp lực đồng thời lên cả nguồn cung và nhu cầu điện.

 Ngoài lĩnh vực năng lượng, thời tiết khô nóng còn làm gia tăng nguy cơ cháy rừng trên bán đảo Iberia.

Tuần trước, Tây Ban Nha ghi nhận nhiều vụ cháy rừng lớn sau thời gian dài nắng nóng, thảm thực vật khô kiệt và lượng mưa khan hiếm. Độ ẩm không khí thấp cùng các đợt gió giật mạnh khiến lửa lan nhanh trên diện rộng.

Một trong những đám cháy nghiêm trọng nhất xảy ra tại tỉnh Almería, buộc chính quyền phải sơ tán người dân và huy động lực lượng chữa cháy quy mô lớn.

Theo dự báo, nhiệt độ tại một số khu vực Nam Âu có thể giảm nhẹ trong vài ngày tới, song vẫn duy trì cao hơn mức trung bình theo mùa. Trong bối cảnh chưa xuất hiện mưa trên diện rộng, thảm thực vật được dự báo tiếp tục khô hạn, khiến nguy cơ cháy rừng ở nhiều quốc gia châu Âu vẫn ở mức cao.

Nhiệt độ nước sông tại Tây Âu cũng nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức bất thường, kéo dài sức ép đối với hoạt động của các nhà máy điện hạt nhân cũng như các hệ sinh thái nước ngọt.

Trong khi đó, tại châu Á, bão Bavi đã suy yếu thành bão nhiệt đới mạnh sau hai lần đổ bộ vào bờ biển phía đông Trung Quốc. Dù cường độ gió giảm, cơn bão vẫn mang theo lượng ẩm rất lớn và di chuyển chậm vào đất liền, làm gia tăng nguy cơ lũ quét, ngập lụt và sạt lở đất tại miền đông nước này trong những ngày tới. Trước khi bão đổ bộ, hơn 2 triệu người đã được sơ tán, trong khi hàng trăm chuyến bay, tàu hỏa và phà phải tạm dừng hoạt động.

Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn

LÂM ĐỒNG Trước mùa mưa bão năm 2026, Lâm Đồng yêu cầu siết an toàn hồ đập, đồng thời xử lý lấn chiếm, khơi thông các hành lang thoát lũ.

Đảm bảo an toàn hồ đập trước mùa mưa bão

Điện Biên đảm bảo an toàn hồ đập mùa mưa lũ

Hiểm họa môi trường từ những dòng sông không chảy: [Bài 1] Dựng rào thép ngăn nước trên mặt đập

Ưu tiên dung tích hồ để cắt lũ, vận hành an toàn hồ đập

UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu, các đơn vị quản lý, vận hành công trình thủy lợi, chủ hồ, chủ đập cùng chính quyền địa phương khẩn trương kiểm tra hiện trạng công trình, chủ động phát hiện những vị trí có nguy cơ mất an toàn và chuẩn bị phương án ứng phó khi xảy ra sự cố.

Các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1, số 2, số 3 và UBND các xã, phường, đặc khu Phú Quý được giao phối hợp với ngành chức năng triển khai đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn đập, hồ chứa. Trọng tâm là kiểm soát nguy cơ hư hỏng công trình, vận hành không an toàn và các tình huống bất thường có thể phát sinh trong thời điểm mưa lớn kéo dài.

Lâm Đồng tăng cường rà soát an toàn các hồ chứa nước, chủ động phòng ngừa sự cố trong mùa mưa bão năm 2026. Ảnh: Nhật Tiến.

Sở Tài chính cũng được giao nghiên cứu nguồn kinh phí để phục vụ công tác quản lý, sửa chữa và bảo đảm an toàn các công trình thủy lợi trên địa bàn.

Các địa phương đồng thời phải chủ động khơi thông dòng chảy, giải phóng những khu vực có nguy cơ ách tắc, bảo đảm khả năng tiêu thoát nước khi xuất hiện mưa lớn. Việc tuyên truyền, vận động người dân không lấn chiếm sông, suối và không gian chứa lũ cũng được yêu cầu tăng cường.

Qua đó UBND tỉnh yêu cầu, triển khai khẩn trương nhằm bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, chủ động phòng ngừa sự cố và duy trì khả năng tiêu, thoát lũ trong mùa mưa bão năm 2026.

Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn

Khi nắng nóng cực đoan gia tăng, nhiều thành phố châu Âu đang tận dụng nước sông và nước biển cho hệ thống làm mát đô thị, giảm phụ thuộc vào điều hòa không khí.

Paris biến sông Seine thành 'điều hòa' của thành phố

Châu Âu: Nắng nóng cực đoan là lời cảnh báo về khí hậu

Châu Âu liên tiếp ghi nhận kỷ lục nắng nóng

Hàng trăm người thiệt mạng trên khắp châu Âu trong đợt nắng nóng kỷ lục

Một đợt nắng nóng mới đang hình thành trên Đại Tây Dương, trong khi đó Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng cảnh báo châu Âu vẫn có thể phải đối mặt với nhiều tuần nắng nóng cực đoan nữa trong năm nay.

Cơ quan Khí tượng Tây Ban Nha đã ban bố cảnh báo đỏ - mức cao nhất - tại các vùng Aragon, Catalonia và Valencia, nơi nhiệt độ được dự báo lên tới 42°C trong tuần trước. Bồ Đào Nha và Pháp cũng ghi nhận nguy cơ nhiệt độ vượt 40°C, đồng thời xuất hiện nhiều hơn hiện tượng "đêm nhiệt đới", khi nhiệt độ suốt 24 giờ không xuống dưới 20°C, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sức khỏe người dân.

Đợt nắng nóng mới diễn ra trong bối cảnh cháy rừng lan rộng tại nhiều khu vực ở châu Âu, buộc hàng nghìn người phải sơ tán và khiến một chặng của giải đua xe đạp Tour de France phải cấm khán giả theo dõi trực tiếp.

Biến đổi khí hậu đang khiến châu Âu nóng lên nhanh hơn. Tại Anh, Ủy ban Biến đổi Khí hậu dự báo khoảng 22% công trình sẽ cần hệ thống làm mát chủ động nếu nhiệt độ toàn cầu tăng thêm 2°C.

Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu (EU) cho rằng điều hòa không khí không phải giải pháp lâu dài. Thông qua sáng kiến Cities Refresh, EU đang thúc đẩy mô hình làm mát tập trung bằng nguồn nước tự nhiên như sông và biển nhằm giảm tiêu thụ năng lượng, hạn chế phát thải và tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.

Hệ thống làm mát sử dụng nguồn nước tự nhiên đang được triển khai ở châu Âu thay cho điều hòa không khí. Ảnh: EC. 

Hệ thống làm mát tập trung thay thế điều hòa

Dù điều hòa không khí đã được chứng minh giúp giảm thiểu rủi ro trong các đợt nắng nóng cực đoan, EU nhận định đây không phải giải pháp bền vững do tiêu thụ nhiều điện, gây áp lực lên lưới điện, làm gia tăng phát thải khí nhà kính và góp phần tạo hiệu ứng đảo nhiệt đô thị.

Để khắc phục vấn đề này, nhiều thành phố phát triển hệ thống làm mát tập trung (district cooling), trong đó nước lạnh được sản xuất tại một trung tâm rồi phân phối đến các tòa nhà thông qua mạng lưới đường ống ngầm.

 Theo Ủy ban châu Âu, hệ thống này tiêu thụ ít năng lượng hơn điều hòa riêng lẻ và có thể sử dụng các nguồn năng lượng carbon thấp như nước biển, nước sông, địa nhiệt hoặc nhiệt thải. Theo Chỉ thị Hiệu quả Năng lượng (EED), các đô thị có trên 45.000 dân hiện phải xây dựng kế hoạch sưởi ấm và làm mát địa phương. Nhờ đó, hạ tầng làm mát tập trung tại châu Âu đã tăng hơn 3% trong năm 2023.

Nhiều thành phố khai thác sông và biển để hạ nhiệt

Tại Marseille (Pháp), hai mạng lưới Massileo và Thassalia sử dụng nước Địa Trung Hải để cung cấp năng lượng cho hệ thống làm mát và sưởi ấm. Với 4,4 km đường ống kết nối nước biển tới các bơm nhiệt, hệ thống giúp giảm khoảng 80% lượng phát thải CO₂ so với sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Thành phố cũng đang nghiên cứu tận dụng nhiệt thải từ các trung tâm dữ liệu AI để sưởi ấm công trình vào mùa đông.

Ở Paris, mạng lưới Fraîcheur de Paris sử dụng 120 km đường ống ngầm để vận chuyển nước lạnh từ sông Seine, cung cấp giải pháp làm mát phát thải thấp cho khoảng 850 tòa nhà, trong đó có Bảo tàng Louvre. Hệ thống giúp giảm 35% điện năng tiêu thụ, cắt giảm 90% lượng môi chất lạnh phát thải, giảm 80% lượng hóa chất sử dụng và giảm 50% lượng khí thải CO₂.

Paris đang tận dụng sông Seine làm nguồn điều hòa cho thành phố trong bối cảnh nắng nóng cực đoan ngày càng trầm trọng. Ảnh: Maxime Gilbert/Euronews.

Paris đang tận dụng sông Seine làm nguồn điều hòa cho thành phố trong bối cảnh nắng nóng cực đoan ngày càng trầm trọng. Ảnh: Maxime Gilbert/Euronews.

Trong khi đó, Barcelona kết hợp mạng lưới "điểm tránh nóng" tại các thư viện, bảo tàng và công trình công cộng với hệ thống phân phối năng lượng nhiệt quy mô lớn. Mạng lưới gồm bốn đường ống vận chuyển nước nóng và nước lạnh từ ba nhà máy, trong đó có một nhà máy sử dụng nước biển để làm mát. Hiện hệ thống phục vụ 192 công trình và giúp giảm tới 96% mức tiêu thụ năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch.

Tại Vienna (Áo), trung tâm làm mát khu vực mới trong khuôn viên MedUni Vienna sử dụng máy làm lạnh kết hợp hệ thống sưởi khu vực để tạo nước lạnh phục vụ làm mát. Nhiệt dư từ các tòa nhà được thu hồi bằng bơm nhiệt và tái sử dụng cho hệ thống sưởi vào mùa đông, tạo thành một vòng tuần hoàn năng lượng theo mùa, giúp cắt giảm khoảng 1.000 tấn CO₂ mỗi năm.

Theo ông Michael Strebl, Tổng Giám đốc Wien Energie, nhu cầu làm mát thân thiện với môi trường đang tăng nhanh khi mùa hè ngày càng nóng hơn. Vì vậy, Vienna đã liên tục mở rộng mạng lưới làm mát khu vực từ năm 2007 và sẽ đầu tư thêm 90 triệu euro đến năm 2030.

Việc tận dụng sông, biển và các nguồn năng lượng tái tạo để làm mát đô thị đang trở thành hướng đi được nhiều thành phố châu Âu lựa chọn nhằm ứng phó với các đợt nắng nóng ngày càng cực đoan, đồng thời giảm phát thải và tiến gần hơn tới mục tiêu trung hòa carbon.

Nguồn: Euronews

Sáng 4/7/2026, tại Phú Thọ, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) đã tổ chức Hội nghị phổ biến, trao đổi và giải đáp các quy định mới của Nghị định số 290/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước, đồng thời trao đổi, cập nhật định hướng xây dựng Luật Cấp, Thoát nước.

 Hội nghị có sự tham gia của đại diện Cục Quản lý tài nguyên nước - Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng - Bộ Xây dựng; đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Công an tỉnh Phú Thọ, cùng gần 200 đại biểu là lãnh đạo doanh nghiệp cấp nước, thoát nước trên cả nước.

Từ thực tiễn doanh nghiệp đến kiến nghị hoàn thiện cơ chế
 Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Điệp - Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam cho biết: Thời gian qua, Đảng, Nhà nước và các bộ, ngành đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách quan trọng, tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển của ngành Cấp nước. Nhờ đó, các doanh nghiệp ngày càng nâng cao năng lực cung cấp nước sạch phục vụ đời sống người dân và phát triển kinh tế - xã hội.

Ông Nguyễn Ngọc Điệp - Chủ tịch VWSA phát biểu khai mạc hội nghị

Theo ông Nguyễn Ngọc Điệp, nước là mặt hàng thiết yếu, mang tính đặc thù, có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống và sản xuất. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các quy định pháp luật, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp những khó khăn, vướng mắc cần được hướng dẫn, tháo gỡ.

Hội nghị đã tập trung giới thiệu quy định về xác định số lợi bất hợp pháp đối với hành vi khai thác nước không phép hoặc vượt giấy phép; nguyên tắc xác định hành vi vi phạm; các trường hợp được xem xét miễn xử phạt khi phát sinh tình thế cấp thiết, sự kiện bất ngờ hoặc bất khả kháng theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính; đồng thời cập nhật các quy định mới về thẩm quyền xử phạt phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước giới thiệu các điểm mới trong Nghị định số 290/2025/NĐ-CP.

Ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Nghị định số 290/2025/NĐ-CP có nhiều điểm mới nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên nước, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong xử lý vi phạm.

Nghị định cũng nâng mức xử phạt đối với nhiều hành vi như khai thác không đăng ký, khai thác vượt lưu lượng cho phép, không bảo đảm mực nước theo quy định hoặc làm sai lệch số liệu quan trắc, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước đối với tài nguyên nước.
 Bên cạnh việc phổ biến quy định mới, hội nghị dành nhiều thời gian trao đổi về những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai Nghị định 290 đối với hoạt động cấp nước.

Đại diện nhiều doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Cấp nước Phú Thọ, Công ty Cổ phần Tổng Công ty Nước - Môi trường Bình Dương, Công ty Cổ phần Nước sạch Quảng Ninh, Công ty Cổ phần Nước sạch Vĩnh Phúc, Công ty Cổ phần Cấp nước nông thôn Nam Định, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn, Công ty Cổ phần Cấp nước Đồng Nai... đều cho rằng hoạt động cấp nước có tính đặc thù, phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân nên cần có cách tiếp cận phù hợp trong quá trình áp dụng các quy định về quản lý tài nguyên nước. Các ý kiến tập trung vào việc làm rõ cơ chế tính tiền cấp quyền khai thác nước, nguyên tắc xác định hành vi vi phạm cũng như hình thức xử phạt, mức xử phạt đối với hoạt động khai thác nước phục vụ cấp nước sinh hoạt.

Ông Nguyễn Văn Bút, Phó Chủ tịch VWSA, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cấp nước Phú Thọ cho biết, cùng với nhiệm vụ bảo đảm cấp nước ổn định cho khu vực đô thị, nhiều doanh nghiệp đang từng bước mở rộng mạng lưới đến khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Tuy nhiên, việc áp dụng Nghị định số 290/2025/NĐ-CP đối với hoạt động cấp nước vẫn còn nhiều vướng mắc. Vì vậy, doanh nghiệp mong muốn cơ quan quản lý tiếp tục lắng nghe, tổng hợp các khó khăn từ thực tiễn để hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp yên tâm đầu tư và mở rộng dịch vụ.
 Theo ông Nguyễn Văn Bút, nước là loại hàng hóa đặc biệt, không thể tồn trữ hay kinh doanh như các loại hàng hóa thông thường mà chủ yếu phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân và sản xuất. Do đó, việc xây dựng chính sách cần tính đến những đặc thù của ngành Cấp nước để vừa bảo đảm hiệu quả quản lý tài nguyên, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện tốt nhiệm vụ cung cấp nước sạch an toàn, liên tục.

Ở góc độ doanh nghiệp cấp nước nông thôn, đại diện Công ty Cổ phần Cấp nước nông thôn Nam Định đề xuất nghiên cứu đổi mới phương thức quản lý hoạt động khai thác tài nguyên nước theo hướng tăng cường giám sát sản lượng khai thác thực tế thông qua hệ thống đồng hồ đo đếm và truyền dữ liệu trực tuyến, thay vì chủ yếu quản lý theo lưu lượng ghi trong giấy phép. Theo doanh nghiệp, cách tiếp cận này sẽ tạo điều kiện để đơn vị chủ động điều tiết khai thác theo nhu cầu thực tế, nhất là trong các giai đoạn cao điểm, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho ngành Nước

Một nội dung được các đại biểu đặc biệt quan tâm là tiến độ xây dựng Luật Cấp, Thoát nước. Theo ông Nguyễn Minh Đức, Trưởng phòng Quản lý Cấp thoát nước, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng), mặc dù ngành Cấp Thoát nước giữ vai trò thiết yếu đối với đời sống và phát triển kinh tế - xã hội, hệ thống pháp luật hiện hành vẫn còn phân tán, thiếu đồng bộ, dẫn đến chồng chéo trong công tác quản lý. Việc xây dựng Luật Cấp, Thoát nước vì vậy là yêu cầu cấp thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và tạo động lực cho ngành phát triển bền vững. Dự thảo luật cũng xác định nước sạch là sản phẩm, hàng hóa đặc biệt, bảo đảm quyền tiếp cận nước sạch của mọi người dân.

Hội nghị ghi nhận nhiều ý kiến thiết thực của các đại biểu tham dự.

Đóng góp ý kiến vào dự thảo luật, ông Nguyễn Văn Thiền, Phó Chủ tịch VWSA, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Nước - Môi trường Bình Dương cho rằng dự thảo cần tiếp tục cập nhật theo yêu cầu chuyển đổi số và xu hướng quản trị hiện đại. Đồng thời, cần khẳng định rõ vị trí của nước trong các nguyên tắc quản lý phát triển ngành, coi đây là nền tảng để xây dựng các quy định về quản lý, khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước cũng như phát triển bền vững ngành Nước.

Nhiều đại biểu cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải, nhất là các cơ chế tài chính, thu hút đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý ngành. Đây cũng là những nội dung được Chủ tịch VWSA Nguyễn Ngọc Điệp nhấn mạnh khi kết luận hội nghị.

Với nhiều ý kiến trao đổi từ cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, chương trình hội nghị tập huấn không chỉ giúp làm rõ các quy định mới của Nghị định số 290/2025/NĐ-CP mà còn trở thành diễn đàn phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Những kiến nghị này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Cấp, Thoát nước và hệ thống chính sách về tài nguyên nước theo hướng đồng bộ, hiện đại, phù hợp hơn với yêu cầu phát triển của Ngành trong giai đoạn mới.

Nguồn: tapchinuoc.vn