Thanh Hóa Trước tác động của biến đổi khí hậu, việc bảo vệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước đang được tỉnh Thanh Hóa xác định là nhiệm vụ quan trọng, mang tính lâu dài.

Thanh Hóa cấp phép khai thác nước mặt cung cấp cho người dân vùng ven biển

Thanh Hóa xả lũ thủy điện Cẩm Thủy 1

Thanh Hóa hỗ trợ đấu nối nước sạch cho hơn 2.100 hộ gia đình

Nhờ hệ thống sông ngòi phân bố dày đặc với nhiều con sông lớn như sông Mã, sông Chu, sông Bưởi, sông Yên…, tỉnh Thanh Hóa sở hữu nguồn nước mặt tương đối dồi dào. Cùng với đó, tài nguyên nước dưới đất cũng phong phú, đa dạng về trữ lượng và chất lượng, góp phần quan trọng phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH) và quá trình khai thác, sử dụng ngày càng gia tăng, nguồn tài nguyên quý giá này đang đứng trước nhiều thách thức về cả số lượng lẫn chất lượng.

Siết chặt quản lý Nhà nước về tài nguyên nước

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Thanh Hóa, Sở thường xuyên chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương tăng cường công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này. Trọng tâm là đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TNN đến các tổ chức, cá nhân, người dân, qua đó nâng cao ý thức chấp hành các quy định trong khai thác, sử dụng và bảo vệ nguồn nước.

Song song với công tác tuyên truyền, Sở NN&MT tập trung thực hiện quy hoạch TNN; triển khai các chương trình điều tra cơ bản về tài nguyên nước; xây dựng và thực hiện các đề án, dự án phục vụ quản lý Nhà nước trong lĩnh vực TNN trên địa bàn tỉnh. Công tác rà soát, lập danh sách các tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác, sử dụng nước mặt, nước dưới đất thuộc diện phải nộp tiền cấp quyền khai thác TNN cũng được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.

Hằng năm, các đơn vị chức năng của Sở NN&MT đều tổ chức nhiều đợt thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về TNN. Nội dung kiểm tra tập trung vào hoạt động khai thác, sử dụng nước; xả nước thải vào nguồn tiếp nhận; công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả do nước gây ra. Kết quả kiểm tra trong năm 2025 cho thấy, trên địa bàn tỉnh không phát sinh các vụ việc phức tạp, nổi cộm trong lĩnh vực TNN. Phần lớn các tổ chức, đơn vị đã chấp hành tốt các quy định pháp luật, khai thác và sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; chú trọng đầu tư, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường.

Chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả sử dụng nước 

Cùng với công tác quản lý, giám sát, tỉnh ta đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ hành lang nguồn nước. Từ năm 2019 đến nay, các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đã cắm hơn 1.600 mốc hành lang bảo vệ nguồn nước tại 66 đoạn sông, suối trên toàn tỉnh. Việc cắm mốc không chỉ góp phần ngăn chặn tình trạng lấn chiếm đất đai, xây dựng công trình trái phép mà còn bảo đảm sự ổn định bờ sông, phòng ngừa các nguy cơ gây ô nhiễm, suy thoái nguồn nước; đồng thời bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh và cảnh quan môi trường ven sông, suối.

Trước tác động ngày càng rõ rệt của BĐKH, nhất là tình trạng xâm nhập mặn trong mùa khô, Sở NN&MT đã chỉ đạo các đơn vị chức năng triển khai điều tra, quan trắc triều - mặn trên các hệ thống sông lớn như sông Mã, sông Yên, sông Bạng. Trong năm 2025, Chi cục Thủy lợi đã tổ chức hai đợt quan trắc tại nhiều trạm trọng điểm, cung cấp chuỗi số liệu quan trọng phục vụ công tác dự báo, điều hành sản xuất và sinh hoạt. Trên cơ sở kết quả quan trắc, ngành chức năng khuyến cáo các địa phương nằm trong vùng chịu ảnh hưởng của thủy triều, xâm nhập mặn cần chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, sử dụng nước tiết kiệm và hợp lý.

Bên cạnh đó, tỉnh và các ngành liên quan cũng triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng chắn sóng, chắn cát ven biển để giảm thiểu tác động của BĐKH đến TNN, hạn chế nguy cơ cạn kiệt và suy thoái nguồn nước. Nhiều mô hình sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả đã và đang được xây dựng, nhân rộng trong sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.

Những năm gần đây, tỉnh Thanh Hóa đã đầu tư, nâng cấp hàng chục hồ chứa, đập dâng, trạm bơm, cống, âu; đồng thời xây dựng, tu bổ nhiều công trình đê điều nhằm tăng khả năng trữ nước và bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt trong điều kiện hạn hán gia tăng do BĐKH.

Bảo vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước là nhiệm vụ không chỉ của riêng ngành chức năng mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và biến đổi khí hậu đan xen, mỗi tổ chức, cá nhân cần nâng cao trách nhiệm, chung tay gìn giữ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên quý giá này vì mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh.

 Nguồn: baonongnghiepvamoitruong.vn