|
Với sự trợ giúp của tàu phá băng và robot dưới nước, mới đây, một nhóm nhà khoa học đã phát hiện ra rằng sông băng Thwaites ở Nam Cực đang tan chảy với tốc độ ngày càng nhanh và có thể sụp đổ theo cách không thể đảo ngược, gây ra thảm họa nước biển dâng toàn cầu.
Một góc của sông băng Thwaites. Ảnh: NASA
Các nhà khoa học từ lâu đã biết rằng sông băng Thwaites, còn được biết đến với tên gọi “sông băng Ngày tận thế”, rất dễ bị tác động, một phần vì vị trí địa lý của con sông này. Sông có diện tích tương đương bang Florida của Mỹ, nằm trên nền địa hình dốc xuống, đồng nghĩa rằng khi tan chảy, sẽ có nhiều băng tiếp xúc với nước biển ấm hơn. Trước đây có rất ít hiểu biết về cơ chế đằng sau sự sụt giảm mực băng trên con sông này. Trong 6 năm qua, các nhà khoa học đã thực hiện hàng loạt thí nghiệm để mang lại những hiểu biết rõ ràng hơn.
Theo đó, kể từ năm 2018, một nhóm các nhà khoa học tham gia Tổ chức Hợp tác sông băng Thwaites quốc tế (ITGC) đã nghiên cứu dòng sông băng phức tạp và luôn thay đổi này để hiểu rõ hơn về cách thức và thời điểm mà sông băng có thể sụp đổ. Những phát hiện của nhóm nghiên cứu đã được trình bày qua một loạt nghiên cứu, cung cấp bức tranh rõ ràng nhất về dòng sông băng này.
Mới nhất, trong báo cáo công bố ngày 19/9, các nhà khoa học cảnh báo về một kịch bản “nghiệt ngã” đồng thời tiết lộ những kết luận chính sau 6 năm nghiên cứu. Theo đó, các nghiên cứu chỉ ra tốc độ mất băng dù đã ở mức nhanh nhưng sẽ còn tăng hơn nữa trong thế kỷ này. Rob Larter, nhà địa vật lý biển tại Cơ quan Khảo sát Nam Cực của Anh và là thành viên của nhóm ITGC, cho biết mực băng trên sông Thwaites đã sụt nhanh đáng kể trong 30 năm qua. Các kết quả nghiên cứu cho thấy mực băng sẽ còn sụt nhanh và nhiều hơn nữa.
Nhóm nghiên cứu đã đưa 1 robot hình ngư lôi có tên Icefin đến dải tiếp đất của Thwaites, điểm mà băng bắt đầu nổi lên từ đáy biển, một điểm dễ bị tổn thương. Thông qua những hình ảnh mà Icefin gửi lại, nhóm đã phát hiện ra sông băng đang tan chảy theo những cách không ngờ tới, nước biển ấm có thể chảy qua các vết nứt sâu và tạo ra những bậc thang trong băng. Một nghiên cứu khác sử dụng dữ liệu vệ tinh và GPS để xem xét tác động của thủy triều và phát hiện ra rằng nước biển có thể len lỏi sâu hơn 9,6 km bên dưới Thwaites, đưa theo nước ấm xuống dưới lớp băng và gây ra hiện tượng tan chảy nhanh chóng.
Đi sâu nghiên cứu về lịch sử phát triển của Thwaites, nhóm nhà khoa học, trong đó có Julia Wellner, giáo sư tại Đại học Houston, đã phân tích lõi trầm tích biển để dựng lại quá khứ của sông băng và nhận thấy mực băng đã bắt đầu rút lui nhanh chóng vào những năm 1940. Tình trạng này có thể là do sự tác động của một đợt El Niño rất mạnh.
Các nhà khoa học dự đoán toàn bộ Thwaites và khối băng Nam Cực phía sau có thể biến mất vào thế kỷ 23, gây ra hậu quả tàn khốc. Khi tan chảy hoàn toàn, sông băng Thwaites sẽ giải phóng ra lượng nước có thể làm tăng mực nước biển lên hơn 0,6m. Ngoài ra, dòng sông băng này cũng đóng vai trò như một nút chai, chặn giữ dải băng Nam Cực rộng lớn, nên nếu cuối cùng sông băng này sụp đổ thì mực nước biển có thể sẽ dâng cao khoảng 3m, tàn phá các cộng đồng ven biển từ Miami và London đến Bangladesh và các quần đảo ở Thái Bình Dương.
Các nhà khoa học cảnh báo kể cả khi con người ngừng đốt nhiên liệu hóa thạch ngay lập tức thì cũng có thể đã quá muộn để cứu sông băng này. Tuy nhiên, nhóm cũng cho biết vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn nữa để tìm hiểu thêm về dòng sông băng phức tạp này và để hiểu liệu tình trạng sụt giảm mực băng có thể đảo ngược hay không.
Nguồn: baotintuc.vn
|
|
(TN&MT) - Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc vừa cho biết, các tổ chức nhân đạo của Liên hợp quốc đang nhanh chóng hỗ trợ hàng chục người mới phải di dời ở Đông Bắc Nigeria, sau khi những trận mưa như trút nước khiến một con đập bị vỡ và gây ngập lụt khu vực này.
Vỡ đập Alau, nằm cách Maiduguri, thủ phủ của bang Borno 20km về phía Đông Nam đã buộc hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa.
Hàng trăm nghìn người chen chúc trong trại di dời và đường phố
Ông Emmanuel Bigenimana, người đứng đầu văn phòng WFP tại Maiduguri cho biết, ông đã quan sát thành phố trên một chiếc trực thăng của Dịch vụ hàng không nhân đạo của Liên hợp quốc (UNHAS) do WFP điều động để tiến hành đánh giá nhanh thiệt hại do thảm họa gây ra và nhu cầu của người dân.
“Những gì tôi chứng kiến thực sự đau lòng”, ông nói, mô tả về những ngôi nhà, cơ sở hạ tầng, đường sá, trường học, bệnh viện bị ngập trong nước. Theo ông Bigenimana, rất nhiều người - hơn 200.000 - 300.000 người phải di dời - đang chen chúc trong một số trại người di dời trong nước (IDP) và cả trên đường phố.
Hàng triệu người vẫn phải di dời trên khắp Nigeria do xung đột, tác động của biến đổi khí hậu và thiên tai. Trong bức ảnh này, bé gái mang nước đến nơi trú ẩn của mình tại một trại IDP ở phía Đông Bắc đất nước. Ảnh: UNICEF/KC Nwakalor
Theo WFP, vụ vỡ đập đã khiến nước sông tràn vào 50% khu vực ở Maiduguri và chính quyền bang Borno đã ban hành lệnh sơ tán cho cư dân ở những khu vực bị ảnh hưởng, đồng thời kêu gọi hỗ trợ nhân đạo.
Phát biểu từ trung tâm của một trong những trại IDP, ông Bigenimana cho biết, WFP đã mở các bếp ăn từ thiện để cung cấp những bữa ăn nóng cho những người bị ảnh hưởng và đang mở rộng quy mô ứng phó cùng với chính quyền và các đối tác. WFP cho hay, các bếp ăn từ thiện nằm ở 3 trại - Làng giáo viên, Asheikh và Yerwa - nhằm mục đích cung cấp bữa ăn nóng bổ dưỡng cho 50.000 trẻ em, phụ nữ và nam giới bị ảnh hưởng nặng nề nhất đã mất nhà cửa, nhưng vẫn cần thêm sự hỗ trợ.
Vừa khủng hoảng an ninh trầm trọng, vừa khó khăn về kinh tế
Người đứng đầu văn phòng WFP tại Maiduguri nhấn mạnh: “Lũ lụt tại Nigeria thực sự làm tăng thêm gánh nặng cho các cuộc khủng hoảng đã tồn tại. Khu vực này đã phải đối mặt với xung đột trong một thập kỷ qua”. Bang Borno là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc nổi loạn của Boko Haram, mà theo Liên Hợp Quốc vào đầu năm nay, đã được kiểm soát ở một mức độ nào đó.
“Gần đây, chúng ta đã chứng kiến lạm phát lương thực, giá lương thực tăng vọt, thực sự ảnh hưởng đến hàng triệu người đang phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực”, ông Bigenimana cho biết thêm.
Tác động của thời tiết khắc nghiệt đang được cảm nhận trên khắp cả nước. WFP cho biết, tính đến tháng 9 năm nay, khoảng 800.000 người ở 29 bang của Nigeria đã bị ảnh hưởng bởi lũ lụt và hơn 550.000 ha đất trồng trọt đã bị ngập lụt. Tính đến tháng 3 năm nay, khoảng 32 triệu người dân trong nước đã phải đối mặt với nạn đói cấp tính.
Cơ quan lương thực của Liên hợp quốc cho biết, cơ quan này cần 147,9 triệu USD để hỗ trợ những người dân thiếu an ninh lương thực ở vùng Đông Bắc Nigeria trong 6 tháng tới.
“Đối với những người dân bị ảnh hưởng bởi lũ lụt ở Maiduguri, việc phục hồi sẽ mất nhiều thời gian. Chúng tôi cần nhiều nguồn lực hơn để cứu sống và cùng nhau nỗ lực ứng phó với các cuộc khủng hoảng, đồng thời tính đến việc phục hồi cũng như các giải pháp lâu dài hơn", ông Bigenimana nhấn mạnh.
Nguồn: Tổng hợp từ UN News
|
|
(TN&MT) - Phát ngôn viên của Cao uỷ Liên hợp quốc về Người tị nạn (UNHCR), William Spindler vừa cho biết, lũ lụt thảm khốc gần đây ở Bangladesh đã ảnh hưởng đến hàng triệu người trên khắp đất nước, bao gồm cả những người ở Cox's Bazar, nơi có gần một triệu người tị nạn Rohingya từ Myanmar sống cùng với các cộng đồng bản địa.
Hơn 18 triệu người ở Bangladesh đã bị ảnh hưởng bởi những điều kiện gió mùa khắc nghiệt này, với hơn 1,2 triệu gia đình bị mắc kẹt khi lũ quét nhấn chìm các khu vực rộng lớn ở phía Đông và Đông Nam của đất nước. Thiệt hại lớn cũng được ghi nhận đối với đường sá, đất trồng trọt và nghề cá, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế.
Người mẹ bế các con lội qua vùng nước lũ trong mùa gió mùa tháng 7 ở Bangladesh. Ảnh: UNICEF/Salahuddin Ahmed Paulash
Sự tàn phá đã hối thúc Cao uỷ Liên hợp quốc về Người tị nạn phải nhanh chóng chuyển các mặt hàng cứu trợ nhân đạo từ các kho dự trữ của mình trong nước để giúp đỡ những người đang gặp khó khăn. UNHCR đang cung cấp các mặt hàng cứu trợ cốt lõi và các hỗ trợ nhân đạo khác để giúp giải quyết các nhu cầu cấp thiết nhất của các cộng đồng địa phương trong khu vực, bao gồm nơi trú ẩn và sức khỏe.
Họ đã vận chuyển vật tư y tế đến các phòng khám sức khỏe tại quận Feni và Comilla bị ảnh hưởng nặng nề nhất, bao gồm 350.000 viên lọc nước, 20.000 can nhựa, 15.000 bộ dụng cụ vệ sinh và 10.000 nơi trú ẩn khẩn cấp cùng nhiều mặt hàng khác. Những vật tư này nhằm mục đích giúp chính quyền địa phương chống lại sự lây lan của các bệnh lây truyền qua đường nước và đảm bảo nguồn nước uống sạch.
Những trận mưa lớn liên tục cũng đã gây ra lũ quét và lở đất tại các trại tị nạn của người Rohingya. Nhóm thiểu số Rohingya theo đạo Hồi đã phải chịu đựng bạo lực khủng khiếp vào năm 2017, khiến hàng trăm nghìn người phải di cư sang Bangladesh.
Tính đến ngày 6/9, khoảng một triệu người Rohingya phải trú ẩn tại Bangladesh cho và hơn 130.000 người khác đã tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn trên khắp khu vực mà không có hy vọng trở về Myanmar ngay lập tức.
Trong bối cảnh người Rohingya dễ bị tổn thương như vậy, ông Spindler đã cam kết hỗ trợ cho họ và tuyên bố "UNHCR và các đối tác đang làm việc suốt ngày đêm để hỗ trợ những người tị nạn Rohingya bị ảnh hưởng".
Thủ tướng lâm thời Bangladesh Muhammad Yunus cũng nhấn mạnh: "Cộng đồng quốc tế cần tiếp tục nỗ lực cho các hoạt động nhân đạo của người Rohingya và việc hồi hương cuối cùng của họ về quê hương Myanmar, đảm bảo an toàn và đầy đủ quyền của họ”.
Nguồn: Tổng hợp từ UN News
|
Ngày 27/8, tại Hội nghị thượng đỉnh các đảo quốc Thái Bình Dương diễn ra ở Tonga, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres đã đưa ra báo động khẩn cấp về tình trạng mực nước biển ở khu vực này đang dâng cao với tốc độ nhanh hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu. Thực trạng này cũng được phản ánh trong một nghiên cứu công bố tại hội nghị.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. Ảnh: THX/TTXVN
Người đứng đầu LHQ cho biết ông đến dự hội nghị để "phát tín hiệu SOS toàn cầu - hãy cứu lấy biển của chúng ta - vì mực nước biển tăng nhanh". Ông nhấn mạnh "một thảm họa toàn thế giới đang đặt Thái Bình Dương vào tình trạng nguy hiểm".
Các đảo quốc Thái Bình Dương dân cư thưa thớt và có ít ngành công nghiệp nặng, tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu của khu vực này chiếm chưa đến 0,02% lượng phát thải toàn cầu mỗi năm. Tuy nhiên, khu vực gồm các đảo núi lửa và đảo san hô ở vị trí thấp này cũng nằm trong một hành lang nhiệt đới bị đe dọa do sự xâm lấn của đại dương.
Theo dõi các máy đo thủy triều được lắp đặt trên các bãi biển nổi tiếng của Thái Bình Dương kể từ đầu những năm 1990, Tổ chức Khí tượng thế giới phát hiện rằng mực nước biển ở một số khu vực của Thái Bình Dương đã dâng cao khoảng 15 cm trong 30 năm qua, trong khi mực nước dâng trung bình toàn cầu là 9,4 cm.
Một số địa điểm, đặc biệt là ở Kiribati và quần đảo Cook, mực nước biển dâng bằng hoặc thấp hơn chút ít so với mức trung bình toàn cầu. Nhưng ở các địa điểm khác như các thành phố thủ đô của Samoa và Fiji, mực nước dâng cao gần gấp ba lần.
Tại Tuvalu, quốc đảo nằm ở vùng trũng của Thái Bình Dương, đất khan hiếm đến mức trẻ em sử dụng đường băng tại sân bay quốc tế làm sân chơi tạm thời.
Các nhà khoa học đã cảnh báo rằng, trong một số kịch bản dù chỉ ở mức vừa phải, Tuvalu có thể gần như bị xóa sổ hoàn toàn khỏi bản đồ trong vòng 30 năm tới. Bộ trưởng Khí hậu Tuvalu Maina Talia cho rằng trước thực trạng thảm họa nối tiếp thảm họa, các nước đang mất đi khả năng tái thiết, chống chọi với bão lũ. Ông Maina Talia nhấn mạnh đây là vấn đề sống còn đối với các quốc đảo như Tuvalu.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu là mối đe dọa an ninh hàng đầu đối với các đảo quốc Thái Bình Dương và giảm ô nhiễm khí hậu là yếu tố then chốt đối với tương lai của khu vực này. Đặc biệt, khu vực Nam Thái Bình Dương được cảnh báo về mối đe dọa do mực nước biển dâng.
Theo Liên hợp quốc, phần lớn người dân khu vực này sống trong phạm vi 5 km tính từ bờ biển. Mực nước biển dâng cao đang nuốt chửng đất đai khan hiếm và làm ô nhiễm nguồn thực phẩm và nguồn nước.
Tình trạng nước biển ấm lên cũng đang thúc đẩy các thảm họa thiên nhiên dữ dội hơn, trong khi quá trình axit hóa đại dương đang dần giết chết các rạn san hô nuôi dưỡng các chuỗi thức ăn quan trọng ở biển.
Nguồn: baotintuc.vn
|
|
Thủ đô của Đức đang gặp vấn đề với nhiệt độ tăng cao và hạn hán. Vì vậy, Berlin đã nghiên cứu các giải pháp thu thập và lưu trữ nước mưa để biến thành một thành phố bọt biển.
Một bể chứa ngầm đang được thi công tại Berlin. Ảnh: DW
Berlin nằm ở vùng khô hạn của Đức và nguồn cung cấp nước là chủ đề nóng của thành phố vào mỗi mùa hè. Đó là lý do Berlin đang áp dụng các biện pháp để hấp thụ và lưu trữ nước mưa như một miếng bọt biển, đồng thời giải phóng nước khi cần.
Bước đầu tiên là xây dựng một số bể ngầm khổng lồ. Các bể ngầm hoạt động như những “bãi tập kết” nước thải. Khi trời mưa, nước từ khu vực xung quanh đổ dồn về bể và sau đó được bơm đến nhà máy xử lý.
Chín trong số các cơ sở này đã hoàn thành. Bể chứa nước thải lớn nhất trong nội thành vẫn đang được xây dựng. Nó có độ sâu 30 mét dưới lòng đất và sẽ chứa gần 17.000 mét khối nước mưa sau khi hoàn thành vào năm 2026. Con số này tương đương với gần bảy bể bơi kích thước tiêu chuẩn Olympic.
Khi có mưa lớn và hệ thống thoát nước của Berlin đứng trước nguy quá tải, nước dư thừa sẽ được lưu trữ trong các bể chứa. Sau đó, nước được bơm vào một nhà máy lọc nước trước khi được xả trở lại kênh đào và sông ngòi của Berlin khi mưa tạnh.
Người phát ngôn công ty cấp nước BWB của Berlin, bà Astrid Hackenesch-Rump cho biết điều này sẽ ngăn phân và nước thải tràn vào sông Spree. BWB chịu trách nhiệm cung cấp nước uống cho Berlin, cũng như quản lý và xử lý nước thải trên toàn thành phố.
Bà Hackenesch-Rump tiết lộ: "Động lực thúc đẩy chương trình này không chỉ là hạn hán và bảo tồn tài nguyên, mà còn ngăn ngừa tình trạng tràn nước thải".
Tình trạng tràn thường xảy ra trong các hệ thống thoát nước thải kết hợp, nơi nước mưa “nhập dòng” với nước thải sinh hoạt trong cùng một mạng lưới đường ống. Các hệ thống này được thiết kế để dẫn toàn bộ nước thải đến nhà máy xử lý trước khi xả vào các nguồn nước tự nhiên.
Tuy nhiên, trong những trận mưa lớn, lượng nước đổ vào hệ thống có thể vượt quá khả năng xử lý. Khi điều này xảy ra, lượng nước dư thừa bao gồm nước mưa và nước thải chưa qua xử lý sẽ tràn trực tiếp vào các con sông. Khoảng 2.000 trong số 10.000 km hệ thống cống rãnh của Berlin là hệ thống kết hợp.
Cơ quan nước mưa của Berlin đã tư vấn các nhà hoạch định đô thị về thiết kế mái nhà xanh. Ảnh: DW
Các công trình tại Berlin đã chiếm hầu hết các không gian mở nơi nước từng có thể thấm xuống đất. Vì vậy, khi có nhiều mưa, thay vì được đất và cây cối hút, nước chảy qua bê tông hoặc nhựa đường và hòa vào nước thải.
Đó là lý do chính quyền Berlin cùng BWB thành lập "cơ quan nước mưa". Cơ quan này tư vấn cho các nhà quy hoạch đô thị về cách thiết kế mái nhà và tòa nhà xanh, đồng thời đề xuất những ý tưởng sáng tạo để thu gom và lưu trữ nước mưa nhưng ngăn chúng không bị hòa vào nước thải.
Thành phố Berlin đã thông qua một luật xây dựng quy định rằng chỉ một lượng nhỏ nước mưa trên các tòa nhà được phép chảy vào hệ thống thoát nước thải. Phần còn lại phải bốc hơi hoặc thấm xuống đất. Ví dụ, một khu chung cư mới cần được xây dựng kèm ao lớn để thu thập nước mưa, có cây trồng bên cạnh giúp làm sạch nước, sau đó có thể sử dụng để tưới tiêu.
Các biện pháp phủ xanh như thế này cũng giúp bảo vệ chống lại lũ quét. "Để giải quyết cuộc khủng hoảng nước, cần có sự sẵn sàng của mọi người để suy nghĩ vượt ra ngoài ranh giới ", bà Hackenesch-Rump cho biết.
|
|